Azərbaycanın iqtisadi inkişafında investisiya siyasəti ilə makroiqtisadi sabitliyin qarşılıqlı əlaqəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bakıda keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu bu məsələlərin beynəlxalq səviyyədə müzakirəsi üçün geniş imkan yaradıb. Forumun əsas mövzularından biri dəyişən qlobal şəraitdə etimadın və investisiya sabitliyinin qorunması olub. Cənubi Qafqazın qlobal nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrdə artan rolu tədbirdə diqqət yetirilən məsələlər sırasında yer alıb. Azərbaycanın enerji, nəqliyyat və digər sahələrdə həyata keçirdiyi layihələr ölkənin iqtisadi imkanlarının müxtəlif istiqamətlərini nümayiş etdirib. Tədbirdə beynəlxalq şirkətlərin və investorların iştirakı əməkdaşlığın yeni formalarının müzakirəsinə şərait yaradıb. Forumda səslənən fikirlər Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişaf prioritetlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından da diqqət çəkib.

Xarici investisiyaların cəlb edilməsi Azərbaycanın müstəqillik dövründə iqtisadi siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olub. 1990-cı illərdən etibarən beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq müxtəlif iri layihələrin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayıb. “Əsrin müqaviləsi” enerji sektorunda xarici sərmayələrin cəlb edilməsinin ən mühüm nümunələrindən biri kimi tarixə düşüb. Bu layihə sonrakı illərdə Azərbaycanla beynəlxalq enerji şirkətləri arasında yeni əməkdaşlıqların formalaşmasına zəmin yaradıb. Xarici kapitalın ölkə iqtisadiyyatına daxil olması istehsal və infrastruktur imkanlarının genişləndirilməsinə də təsir göstərib. Eyni zamanda, transmilli şirkətlərlə əməkdaşlıq nəticəsində müxtəlif sahələrdə müasir texnologiyaların tətbiqi genişlənib. Bu təcrübə Azərbaycanın sonrakı investisiya siyasətinin formalaşmasına təsir edən amillərdən biri olub.

Prezident İlham Əliyev investisiya mühitinin əsas şərtləri sırasında siyasi və iqtisadi sabitliyə xüsusi diqqət yetirib. İnvestorların uzunmüddətli layihələrə kapital yatırması üçün iqtisadi göstəricilərin proqnozlaşdırılması mühüm amillərdən hesab olunur. Azərbaycanın maliyyə sisteminin dayanıqlığının gücləndirilməsi də bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Maliyyə imkanlarının geniş olması dövlətin iri infrastruktur və inkişaf layihələrində iştirakını təmin edən amillərdən biridir. Eyni zamanda, uzunmüddətli müqavilə münasibətlərinin qorunması beynəlxalq investorlarla əməkdaşlıq baxımından mühüm təcrübə yaradır. Enerji sektorunda əvvəlki illərdə imzalanmış müqavilələrin davamlılığı bu kontekstdə nümunə kimi təqdim olunub. İnvestisiya mühitinin inkişafı üçün iqtisadi göstəricilərlə yanaşı, institusional etimadın və tərəfdaşlıq münasibətlərinin də əhəmiyyəti qeyd olunur.

Azərbaycanın iqtisadi inkişafında neft-qaz sektorunun rolu böyük olsa da, sonrakı mərhələdə qeyri-neft sahələrinin genişləndirilməsi əsas istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirilir. Bu baxımdan bərpaolunan enerji sahəsi xüsusi potensiala malikdir. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda 157 giqavatlıq enerji potensialının olması bu istiqamətdə geniş layihələrin həyata keçirilməsi imkanlarını artırır. Quruda Günəş və külək elektrik stansiyalarının fəaliyyətə başlaması alternativ enerji sahəsində praktiki nəticələrin formalaşdığını göstərir. Bərpaolunan enerji istehsalının artırılması təbii qazdan elektrik enerjisi istehsalında istifadənin azalmasına şərait yarada bilər. Bu isə qaz ehtiyatlarının ixrac üçün daha çox istifadə olunması imkanını gündəmə gətirir. Enerji sektorunun şaxələndirilməsi həm daxili tələbatın təminatı, həm də beynəlxalq enerji əməkdaşlığının inkişafı baxımından əhəmiyyətlidir.

Nəqliyyat infrastrukturu Azərbaycanın iqtisadi potensialının digər mühüm hissəsini təşkil edir. Ölkənin iki əsas regional nəqliyyat istiqamətinin kəsişməsində yerləşməsi tranzit daşımalarının inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Şərq-Qərb dəhlizi Asiya ilə Avropa arasında yükdaşımaların həyata keçirilməsində Azərbaycanın rolunu artıran marşrutlardan biridir. Şimal-Cənub istiqaməti isə Rusiya, Azərbaycan, İran və daha cənubdakı bazarlar arasında əlaqələrin inkişafı üçün imkanlar yaradır. Dəmir yollarının, avtomobil yollarının və dəniz limanlarının inkişafına yatırılan investisiyalar tranzit infrastrukturunun genişləndirilməsinə xidmət edir. Azərbaycanın qonşu ölkələrlə əməkdaşlığı bu marşrutların səmərəli fəaliyyətində mühüm amil kimi çıxış edir. Tranzit yüklərin həcminin artırılması logistika xidmətləri və əlaqəli iqtisadi sahələr üçün əlavə investisiya imkanları yarada bilər.

Rəqəmsal transformasiya Azərbaycanın iqtisadi gündəliyində yeni istiqamət kimi formalaşır. Müasir texnologiyaların tətbiqi istehsal və xidmət sektorlarının fəaliyyət modelində dəyişikliklər yaradır. Süni intellekt sahəsinə investisiyaların yönəldilməsi texnoloji iqtisadiyyatın inkişafına artan marağın göstəricilərindən biridir. Kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssislərin hazırlanması da rəqəmsal transformasiyanın mühüm komponentlərindəndir. Bu sahədə kadr potensialının gücləndirilməsi əmək bazarının yeni tələblərə uyğunlaşdırılmasını tələb edir. Təhsil sistemində rəqəmsal bacarıqların inkişaf etdirilməsi texnoloji layihələrin davamlılığı üçün mühüm şərtdir. Peşəkar kadrların hazırlanması investisiyaların yalnız maliyyə nəticələrinin deyil, uzunmüddətli texnoloji təsirinin də formalaşmasına kömək edə bilər.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa-quruculuq işləri Azərbaycanın yeni iqtisadi imkanlarının mühüm istiqamətlərindən biridir. Bu ərazilərdə yaradılan infrastruktur gələcəkdə müxtəlif iqtisadi fəaliyyətlərin inkişafına şərait yarada bilər. Kənd təsərrüfatı, turizm və bərpaolunan enerji regionların iqtisadi potensialının istifadə edilə biləcəyi əsas sahələr arasında göstərilir. Kənd təsərrüfatında yeni texnologiyaların tətbiqi məhsuldarlığın artırılmasına və istehsal zəncirlərinin genişlənməsinə imkan verə bilər. Turizm layihələri tarixi və mədəni irsin iqtisadi fəaliyyətə cəlb olunması baxımından əhəmiyyətlidir. Enerji layihələri isə regionların enerji təminatında alternativ mənbələrin payının artırılmasına şərait yarada bilər. Bu proseslərin paralel həyata keçirilməsi regionların gələcək iqtisadi strukturunun formalaşmasına təsir göstərə bilər.

Forum çərçivəsində imzalanan 23 sənəd investisiya əməkdaşlığının müxtəlif sahələr üzrə genişləndiyini göstərib. Ümumi dəyəri 10,8 milyard dollar olan layihələr arasında enerji, süni intellekt, rəqəmsal iqtisadiyyat, tikinti və sənaye istiqamətləri yer alıb. Kənd təsərrüfatı, əczaçılıq, maliyyə və su təsərrüfatı üzrə nəzərdə tutulan layihələr də investisiya gündəliyinin çoxşaxəli xarakter aldığını göstərir. Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində elan edilmiş layihələr də nəzərə alınmaqla planlaşdırılan birgə layihələrin ümumi dəyərinin 16,7 milyard dollara çatacağı bildirilib. Bu rəqəmlər müxtəlif iqtisadi sahələrdə yeni əməkdaşlıq imkanlarının formalaşdığını göstərən göstəricilərdən biridir. Layihələrin həyata keçirilməsi kapital qoyuluşları ilə yanaşı, yeni texnologiyaların və idarəetmə modellərinin tətbiqinə də imkan yarada bilər. II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu bu istiqamətlərin beynəlxalq investorlarla müzakirə edilməsi üçün mühüm platforma rolunu oynayıb.

— Təvəkkül Əliyev
“Əməkdar müəllim”, YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri