Azərbaycanın iqtisadi inkişaf strategiyasında investisiya əməkdaşlığı mühüm istiqamətlərdən biri kimi diqqət çəkir. Bakıda keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu ölkənin iqtisadi imkanlarının beynəlxalq biznes dairələrinə təqdim edilməsi baxımından əhəmiyyətli tədbir kimi xarakterizə olunur. Forumda qlobal investisiya mühitində baş verən dəyişikliklər və yeni iqtisadi reallıqlar ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Tədbirin əsas müzakirə mövzularından biri Cənubi Qafqazın qlobal bağlantı və investisiya sabitliyindəki rolu olub. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, enerji resursları və nəqliyyat imkanları investorların diqqət yetirdiyi əsas məsələlər sırasında təqdim edilib. Eyni zamanda, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində həyata keçirilən layihələr barədə məlumatlar səsləndirilib. Forum yeni investisiya imkanlarının müzakirəsi üçün dövlət qurumları ilə beynəlxalq şirkətlər arasında dialoq imkanını genişləndirib.

Ölkənin investisiya potensialının formalaşmasında uzunmüddətli iqtisadi siyasətin xüsusi rolu var. Son 20 il ərzində Azərbaycana 350 milyard dollardan çox investisiyanın cəlb edilməsi bu sahədə həyata keçirilən siyasətin miqyasını göstərir. Xarici investisiyaların ümumi investisiya portfelində əhəmiyyətli paya malik olması beynəlxalq şirkətlərin Azərbaycan iqtisadiyyatına marağını xarakterizə edən göstəricilərdən biridir. Bu sərmayələr enerji sektorundan başlayaraq müxtəlif iqtisadi istiqamətlərin inkişafında istifadə olunub. İnvestorlarla əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilən layihələr ölkəyə maliyyə resursları ilə yanaşı yeni texnologiyaların və idarəetmə təcrübələrinin gətirilməsinə imkan verib. Beynəlxalq şirkətlərin iştirakı Azərbaycanın iqtisadi əlaqələrinin coğrafiyasının genişlənməsinə də təsir göstərib. Hazırda investisiya siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri bu təcrübənin qeyri-neft sektoruna daha geniş şəkildə tətbiq edilməsidir.

Prezident İlham Əliyev Forumda çıxışı zamanı iqtisadi sabitliyin və maliyyə sisteminin investorlar üçün əhəmiyyətini qeyd edib. Uzunmüddətli investisiya qərarlarının qəbul edilməsində makroiqtisadi sabitlik mühüm amillərdən biri hesab olunur. Maliyyə imkanlarının gücləndirilməsi ölkənin iri layihələri həyata keçirmək və iqtisadi risklərə qarşı dayanıqlığını qorumaq imkanlarını artırır. Azərbaycanın əvvəlki dövrlərdə beynəlxalq şirkətlərlə imzaladığı müqavilələrin şərtlərinə əməl etməsi də investorlarla münasibətlər baxımından mühüm təcrübə kimi təqdim edilir. Enerji layihələri üzrə uzunmüddətli əməkdaşlığın davam etməsi beynəlxalq biznes əlaqələrinin institusional əsaslarını gücləndirib. Bu yanaşma yeni layihələrin hazırlanması zamanı tərəfdaşlıq münasibətlərinin davamlılığını müzakirə etməyə imkan verir. İnvestisiya mühitinin formalaşdırılmasında sabitlik, müqavilə münasibətləri və maliyyə dayanıqlığı bir-birini tamamlayan amillər kimi çıxış edir.

Azərbaycanın enerji sektorunda yeni investisiya imkanlarının əsas istiqamətlərindən biri bərpaolunan enerji sahəsidir. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda müəyyən edilmiş 157 giqavatlıq enerji potensialı bu sahədə geniş imkanların olduğunu göstərir. Quruda Günəş və külək elektrik stansiyalarının fəaliyyət göstərməsi bərpaolunan enerji layihələrinin artıq praktiki mərhələyə keçdiyini nümayiş etdirir. Yeni enerji layihələrinin həyata keçirilməsi ölkənin enerji istehsal strukturunda alternativ mənbələrin payının artırılmasına şərait yarada bilər. Təbii qazdan elektrik enerjisi istehsalında istifadənin azaldılması həmin resursun ixrac imkanlarının genişləndirilməsi ilə əlaqələndirilir. Bərpaolunan enerji layihələrinin inkişafı Azərbaycanın enerji siyasətində şaxələndirmə prosesini sürətləndirə bilər. Eyni zamanda, bu sahə yeni texnologiyaların, maliyyə mexanizmlərinin və peşəkar kadrların cəlb olunması üçün əlavə imkanlar yaradır.

Nəqliyyat və logistika imkanları da Azərbaycanın investisiya gündəliyində xüsusi yer tutur. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində yerləşən nəqliyyat dəhlizləri ölkənin tranzit imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dəmir yolu, avtomobil yolu, dəniz limanı və hava yükdaşımaları üzrə infrastrukturun inkişafına qoyulan investisiyalar bu imkanların reallaşdırılmasına yönəlib. Azərbaycanın qonşu dövlətlərlə əməkdaşlığı tranzit marşrutlarının səmərəli fəaliyyəti üçün vacib amillərdən biridir. Çünki regional nəqliyyat şəbəkələrinin fəaliyyəti yalnız bir ölkənin infrastruktur imkanları ilə məhdudlaşmır. Tranzit yüklərin həcminin artırılması logistika xidmətlərinə və əlaqəli biznes sahələrinə yeni investisiyaların cəlb edilməsinə səbəb ola bilər. 2030-cu ilədək Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində daşımaların həcminin artırılması ilə bağlı hədəflər də bu sahənin gələcək iqtisadi əhəmiyyətini göstərir.

İqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr də xüsusi diqqət çəkir. Bərpa-quruculuq prosesində infrastrukturun yaradılması ilə yanaşı, regionların iqtisadi potensialından istifadə məsələsi də nəzərə alınır. Kənd təsərrüfatı həmin ərazilərdə inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulan əsas istiqamətlərdən biridir. Bərpaolunan enerji imkanları da regionların gələcək iqtisadi strukturunda mühüm rol oynaya bilər. Turizm sahəsində həyata keçiriləcək layihələr isə bölgələrin mədəni və təbii potensialının iqtisadi fəaliyyətə cəlb edilməsinə imkan verə bilər. Bu istiqamətlərin inkişafı regionlarda yeni iş imkanlarının və biznes fəaliyyətinin formalaşmasına təsir göstərə bilər. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun iqtisadi inkişaf prosesinə inteqrasiyası ölkənin ümumi iqtisadi potensialının genişləndirilməsi baxımından ayrıca əhəmiyyət daşıyır.

Forum çərçivəsində 23 sənədin imzalanması investisiya əməkdaşlığının konkret layihələrlə tamamlandığını göstərən əsas nəticələrdən biri olub. Ümumi dəyəri 10,8 milyard dollar olan bu sənədlər iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrini əhatə edir. Süni intellekt, enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat, sənaye, tikinti, kənd təsərrüfatı, əczaçılıq, maliyyə və su təsərrüfatı həmin istiqamətlər arasında yer alır. Layihələrin müxtəlif sahələrə yayılması Azərbaycanın investisiya gündəliyində iqtisadi şaxələndirməyə diqqətin artdığını göstərir. Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində elan olunan layihələrin də nəzərə alınması ilə planlaşdırılan birgə layihələrin ümumi dəyərinin 16,7 milyard dollara çatacağı bildirilib. Bu layihələrin həyata keçirilməsi yeni texnologiyaların tətbiqi və müxtəlif iqtisadi sahələrdə istehsal imkanlarının genişləndirilməsi üçün şərait yarada bilər. II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu beləliklə, Azərbaycanın mövcud investisiya imkanlarının təqdim edilməsi ilə yanaşı, gələcək əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirildiyi beynəlxalq platforma kimi çıxış edib.

— Arif Dostiyev
Elm və Təhsil İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Şuşa Rayon Komitəsinin Sədri