Azərbaycanın son illərdə iqtisadi potensialının genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlər ölkənin beynəlxalq investisiya məkanındakı mövqeyinə təsir edən əsas amillərdən biri kimi diqqəti cəlb edir. Bakıda keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu bu baxımdan mühüm platforma kimi çıxış etdi. Forum çərçivəsində Azərbaycanın investisiya imkanları, iqtisadi inkişaf perspektivləri və regional bağlantı imkanları geniş müzakirə olundu. Tədbirdə müxtəlif ölkələri və beynəlxalq biznes dairələrini təmsil edən iştirakçıların bir araya gəlməsi əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsinə şərait yaratdı. “Parçalanmış dünyada etimadın bərpası: Cənubi Qafqaz qlobal bağlantı və investisiya sabitliyinin dayağı kimi” mövzusu müasir iqtisadi proseslərin regional aspektlərini ön plana çıxardı. Forum Azərbaycanın qlobal iqtisadi proseslərdə iştirakının müxtəlif istiqamətlərini təqdim etmək baxımından da əhəmiyyətli oldu. Tədbirdə səsləndirilən fikirlər ölkənin qarşıdakı dövrdə investisiya və iqtisadi şaxələndirmə siyasətinin əsas istiqamətlərini göstərdi.

Azərbaycanın iqtisadi inkişafında xarici sərmayələrin cəlb edilməsi uzun müddətdir mühüm istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirilib. Son 20 ildə ölkəyə 350 milyard dollardan artıq investisiyanın yönəldilməsi bu prosesin miqyasını göstərən əsas göstəricilərdən biridir. Həmin sərmayələrin təxminən yarısının birbaşa xarici investisiyalardan ibarət olması beynəlxalq şirkətlərin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakını xarakterizə edən mühüm amildir. Xarici investorların iştirakı enerji, nəqliyyat, sənaye, kənd təsərrüfatı və digər sahələrdə müxtəlif layihələrin həyata keçirilməsinə imkan yaradıb. Bu proses ölkənin həm maliyyə imkanlarının genişlənməsinə, həm də beynəlxalq təcrübənin iqtisadi mühitə gətirilməsinə təsir göstərib. İnvestisiya əməkdaşlığı nəticəsində Azərbaycanın müxtəlif iqtisadi sahələrində yeni texnologiyaların və idarəetmə təcrübələrinin tətbiqi də genişlənib. Hazırkı mərhələdə əsas məqsədlərdən biri formalaşmış investisiya imkanlarının qeyri-neft sektorunun inkişafına daha geniş istiqamətləndirilməsidir.

Prezident İlham Əliyev investisiya mühitinin formalaşdırılmasında siyasi və iqtisadi sabitliyin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb. Sabit iqtisadi mühit uzunmüddətli layihələr həyata keçirmək istəyən investorlar üçün əsas şərtlərdən biri hesab olunur. Azərbaycanın maliyyə sisteminin gücləndirilməsi də bu istiqamətdə aparılan siyasətin mühüm elementlərindən biri kimi təqdim edilir. Eyni zamanda, əvvəlki illərdə imzalanmış enerji müqavilələrinin uzun müddət ərzində əsas şərtlərinin qorunması investorlarla münasibətlər baxımından müəyyən təcrübə formalaşdırıb. Bu təcrübə Azərbaycanın beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq imkanlarının genişlənməsinə şərait yaradıb. Forumda iqtisadi sabitlik, maliyyə imkanları və təhlükəsizlik məsələləri investisiya mühitinin əsas komponentləri sırasında qeyd olunub. Bu yanaşma investisiya siyasətinin yalnız maliyyə göstəriciləri ilə deyil, daha geniş iqtisadi və institusional amillərlə əlaqəli olduğunu göstərir.

Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafında bərpaolunan enerji istiqaməti də xüsusi yer tutur. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda 157 giqavatlıq enerji potensialının olduğu bildirilib. Quruda Günəş və külək enerjisi layihələrinin həyata keçirilməsi də bu sahədə mövcud imkanların praktik layihələrə çevrildiyini göstərir. Bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi enerji istehsalında təbii qazdan asılılığın azaldılması məqsədi ilə də əlaqələndirilir. Bu yanaşma qaz ehtiyatlarının daha çox ixrac məqsədlərinə yönəldilməsi imkanlarını gündəmə gətirir. Qarşıdakı illərdə müxtəlif regionlarda yeni bərpaolunan enerji layihələrinin reallaşdırılması nəzərdə tutulur. Enerji sektorunda şaxələndirmə Azərbaycanın həm daxili enerji balansına, həm də beynəlxalq enerji əməkdaşlığına təsir göstərə biləcək istiqamətlərdən biridir.

Nəqliyyat və logistika sahəsi Azərbaycanın investisiya imkanlarının digər mühüm istiqamətini təşkil edir. Ölkənin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri üzərində yerləşməsi tranzit imkanlarının inkişafı üçün coğrafi üstünlük yaradır. Dəmir yollarına, dəniz limanlarına, avtomobil yollarına və hava nəqliyyatı infrastrukturuna yatırılan investisiyalar bu imkanların reallaşdırılması məqsədini daşıyır. Azərbaycanın dənizə çıxışı olmayan qonşu ölkələrlə əməkdaşlıq etməsi regional nəqliyyat əlaqələrinin inkişafında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Tranzit daşımalarının həcminin artırılması həm logistika xidmətlərinin genişlənməsinə, həm də yeni biznes imkanlarının yaranmasına səbəb ola bilər. Hazırda Azərbaycan ərazisindən keçən tranzit yüklərin həcminin artırılması ilə bağlı müxtəlif hədəflər müəyyənləşdirilib. Bu istiqamətdə qonşu dövlətlərlə koordinasiyanın davam etdirilməsi nəqliyyat dəhlizlərinin səmərəli fəaliyyətinin əsas şərtlərindən biri kimi çıxış edir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa-quruculuq layihələri də Azərbaycanın yeni investisiya imkanları sırasında təqdim olunur. Həmin ərazilərdə kənd təsərrüfatı, enerji, turizm və digər iqtisadi sahələrin inkişafı üçün layihələr həyata keçirilir. Bərpa prosesinin iqtisadi fəaliyyətlə əlaqələndirilməsi regionların gələcək inkişaf perspektivlərinin formalaşdırılmasına xidmət edir. Bərpaolunan enerji layihələri bu ərazilərin enerji potensialından istifadənin genişləndirilməsi baxımından ayrıca əhəmiyyət daşıyır. Kənd təsərrüfatının inkişafı üçün mövcud resurslardan istifadə edilməsi regionun iqtisadi strukturunda yeni imkanlar yarada bilər. Turizm layihələri isə təbii və mədəni resursların iqtisadi dövriyyəyə cəlb olunması baxımından diqqət çəkir. Bu istiqamətlərin birlikdə inkişaf etdirilməsi Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun ölkənin iqtisadi sistemində daha fəal iştirakına şərait yarada bilər.

Forum çərçivəsində ümumi dəyəri 10,8 milyard dollar olan investisiya layihələrini əhatə edən 23 sənədin imzalanması tədbirin praktiki nəticələrindən biri kimi təqdim olunub. Sənədlərin süni intellekt, enerji, tikinti, rəqəmsal iqtisadiyyat, sənaye, kənd təsərrüfatı, əczaçılıq, maliyyə və su təsərrüfatı kimi müxtəlif sahələri əhatə etməsi investisiya gündəliyinin şaxələndiyini göstərir. Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində elan edilmiş layihələrin də nəzərə alınması ilə planlaşdırılan birgə layihələrin ümumi dəyərinin 16,7 milyard dollara çatacağı bildirilib. Bu göstəricilər Azərbaycanın investisiya siyasətində enerji ilə yanaşı yeni iqtisadi istiqamətlərin də ön plana çıxdığını göstərir. Rəqəmsal iqtisadiyyat və süni intellekt sahələrinin investisiya layihələri arasında yer alması texnoloji transformasiyanın iqtisadi inkişaf gündəliyinə daxil olduğunu nümayiş etdirir. Müasir iqtisadiyyat üçün ixtisaslı kadrların hazırlanması isə bu layihələrin davamlı nəticə verməsi baxımından ayrıca əhəmiyyət daşıyır. Beləliklə, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu Azərbaycanın investisiya imkanlarının təqdim edilməsi və müxtəlif iqtisadi sahələr üzrə əməkdaşlığın müzakirəsi üçün geniş platforma kimi yadda qaldı.

— Elmir Rzayev
YAP Şuşa rayon təşkilatının əməkdaşı