Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində müstəqillik ideyası həmişə mühüm yer tutub. Müxtəlif tarixi mərhələlərdə xalqımız öz siyasi iradəsini və dövlətçilik ənənələrini qorumağa çalışıb. XX əsrin sonlarında dövlət müstəqilliyinin bərpası Azərbaycanın tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Lakin müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi uzunmüddətli və mürəkkəb proses kimi qarşıda dayandı. Bu prosesin mühüm nəticələrindən biri ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam təmin olunması oldu.

Azərbaycanın müasir tarixində 2020-ci il xüsusi əhəmiyyət daşıyan mərhələ kimi yadda qaldı. 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycanın işğal altında olan ərazilərinin böyük hissəsi azad edildi. Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılması həmin prosesin mühüm nəticələri sırasında yer aldı. Bununla yanaşı, dövlətin bütün ərazilərində suverenliyin tam təmin edilməsi məsələsi gündəmdə qalmaqda davam etdi. 2023-cü ilin sentyabrında baş verən hadisələr bu baxımdan yeni mərhələ yaratdı.

2023-cü il sentyabrın 19–20-də həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycan bütün ərazisində dövlət suverenliyini bərpa etdiyini bəyan etdi. Azərbaycan Prezidentinin 2024-cü il 19 sentyabr tarixli Sərəncamı ilə sentyabrın 20-si Dövlət Suverenliyi Günü elan edildi. Sənəddə 2023-cü il sentyabrın 20-də ölkə ərazisində qanunun aliliyinin təmin edilməsi və dövlət suverenliyinin bərpası nəzərə alınaraq bu qərarın qəbul edildiyi göstərilir. Beləliklə, tarixdəki mühüm hadisə dövlət səviyyəsində ayrıca anım günü kimi təqvimə daxil edildi. Bu gün həm keçmişin qiymətləndirilməsi, həm də dövlətçiliyin gələcək istiqamətlərinin düşünülməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Dövlət suverenliyi yalnız sərhədlərin müəyyənliyi ilə məhdudlaşan anlayış deyil. Suverenlik dövlətin qanunlarının bütün ərazidə tətbiq olunmasını və idarəetmə imkanlarının təmin edilməsini də nəzərdə tutur. Bu baxımdan 20 sentyabr tarixi Azərbaycanın dövlətçilik tarixində hüquqi və siyasi məna daşıyan gün kimi təqdim olunur. Dövlətin ərazi bütövlüyünün bərpası həm də məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı üçün yeni imkanlar yaratdı. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa işləri bu yeni mərhələnin sosial istiqamətlərindən biridir.

Dövlət Suverenliyi Günü Azərbaycan xalqının tarixində mühüm hadisələrin yaddaşda yaşadılmasına xidmət edir. Bu tarix müstəqilliyin qorunmasının yalnız siyasi deyil, həm də milli məsuliyyət olduğunu xatırladır. Şəhidlərin xatirəsi, qazilərin fədakarlığı və hərbçilərin xidməti bu tarixi prosesin mühüm səhifələridir. Eyni zamanda, suverenlik anlayışı gələcək nəsillər üçün dövlətçilik düşüncəsinin əsas istiqamətlərindən biri kimi qalır. 20 sentyabr bu baxımdan Azərbaycan tarixində yeni mərhələnin rəmzlərindən birinə çevrilib.

Elmir Rzayev — YAP Şuşa rayon təşkilatının əməkdaşı