20 Sentyabr Azərbaycanın yeni tarixinin mühüm səhifələrindən birini təşkil edir. Bu tarix Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərinin adı ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə 20 sentyabr həmin şəhərlərin günü kimi müəyyən edilib. Bu qərar Qarabağda Azərbaycanın suverenliyinin bərpası ilə bağlı hadisələrin dövlət yaddaşında qorunmasını təmin edir. Tarixin əsas mahiyyəti yalnız keçmiş hadisəni xatırlamaqdan ibarət deyil. Burada gələcək inkişafın istiqamətləri də mühüm yer tutur. 20 Sentyabr bu mənada Zəfərlə quruculuğu birləşdirən tarixdir.

2023-cü ilin sentyabrında Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərədə yeni siyasi reallıq yarandı. Lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın suverenliyi tam bərpa edildi. Prezident İlham Əliyev sonrakı çıxışlarında həmin hadisənin əhəmiyyətini qeyd edib. Ardınca şəhərlərdə bərpa və yenidənqurma prosesi başladı. Dövlət idarəçiliyinin, sosial xidmətlərin və yaşayış infrastrukturunun formalaşdırılması əsas məsələlərdən oldu. Bu mərhələ Zəfərin praktiki nəticələrinin gündəlik həyatda görünməsinə imkan verir. Qarabağda yeni həyatın qurulması artıq uzunmüddətli dövlət proqramlarının mühüm istiqamətidir.

Xankəndidə Qarabağ Universitetinin fəaliyyətə başlaması şəhərin gələcəyi üçün əhəmiyyətli hadisədir. Universitet regionda təhsil və elm mühitinin formalaşmasına xidmət edir. Şəhərdə müxtəlif sosial obyektlərin də yenilənməsi davam etdirilir. Xocalıda isə qayıdış prosesinin başlaması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xocavənddə də keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışına başlanılıb. Bu nümunələr Qarabağda Zəfərdən sonrakı həyatın müxtəlif istiqamətlərini göstərir.

Xocalının bərpası Azərbaycan cəmiyyətinin mənəvi yaddaşı baxımından xüsusi məna daşıyır. Şəhərdə yaşayış binaları və sosial obyektlərin yenilənməsi həyata keçirilir. Prezident İlham Əliyev Xocalıya qayıdan sakinlərlə görüşündə şəhərdə həyatın yenidən canlandığını vurğulayıb. Bu qayıdış keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma yerləri ilə yenidən bağ qurmasına imkan verir. Xocalının gələcək inkişafında təhsil, səhiyyə və mədəniyyət obyektlərinin rolu böyük olacaq. Şəhərin müasir görkəminin formalaşdırılması da bu prosesin mühüm hissəsidir. Beləliklə, Xocalı tarixlə gələcəyi birləşdirən şəhərə çevrilir.

Leyla Babışova
YAP Şuşa rayon təşkilatının sədr müavini