Qubadlı şəhərinin azadlığı Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında hərbi Qələbə ilə yanaşı, milli-mədəni dirçəlişin başlanğıcı kimi də mühüm yer tutur. 2020-ci il oktyabrın 25-də qazanılmış bu Zəfər xalqımızın öz tarixi torpaqlarına və mənəvi dəyərlərinə sahib çıxmaq əzmini nümayiş etdirdi. Qubadlı qədim yaşayış ənənələri, zəngin folkloru və özünəməxsus mədəni mühiti ilə Azərbaycanın dəyərli bölgələrindən biridir. Rayonun azad edilməsi həmin mənəvi sərvətlərin yenidən doğma mühitində yaşadılması üçün imkan yaratdı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə olunan tarixi Qələbə bütün azad edilmiş torpaqlarımızda olduğu kimi, Qubadlıda da yeni həyatın əsasını qoydu. Bu gün bölgədə aparılan quruculuq işləri milli-mədəni irsin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

1993-cü ilin avqustunda Qubadlının işğalı nəticəsində rayonun mədəni və ictimai həyatında uzunmüddətli fasilə yarandı. Doğma kəndlərindən didərgin salınan sakinlər öz tarixləri ilə bağlı olan maddi və mənəvi mühitdən uzaq düşdülər. Mədəniyyət evləri, kitabxanalar, məktəblər və tarixi obyektlər işğal dövründə dağıntılara məruz qaldı. Bununla belə, qubadlılılar musiqi, folklor və mərasim ənənələrini yaşadıqları yeni məkanlarda qoruyub saxlamağa çalışdılar. Ailələrdə yaşadılan xatirələr və nəsildən-nəslə ötürülən mədəni dəyərlər yurdla mənəvi bağlılığın qırılmasına imkan vermədi. Bu mənəvi irs Qubadlının gələcək dirçəlişində mühüm tarixi və mədəni dayaq rolunu oynayır.

Vətən müharibəsində Qubadlı uğrunda aparılan döyüşlər Azərbaycan əsgərinin cəsarətini və öz torpaqlarına sədaqətini nümayiş etdirdi. Şəhərin azad olunması uğrunda hərbi əməliyyatlarda əldə edilən üstünlük böyük peşəkarlığın nəticəsi idi. Oktyabrın 25-də Azərbaycan bayrağının Qubadlıda dalğalanması xalqımızın uzun illər yaşadığı həsrətə son qoyan tarixi hadisəyə çevrildi. Bu Zəfər milli incəsənətimizin və ədəbiyyatımızın gələcək inkişafı üçün də zəngin mənəvi mövzu yaratdı. Şəhidlərimizin qəhrəmanlığı və qazilərimizin şücaəti bədii yaradıcılıqda yaşadılmağa layiq olan əbədi dəyərlərdir. Qubadlı uğrunda mübarizənin tarixi gənc yaradıcı nəslin vətənpərvərlik ruhunda formalaşmasına mühüm təsir göstərə bilər.

Qubadlının bərpası zamanı mədəniyyət müəssisələrinin inkişaf etdirilməsi sosial həyatın canlandırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Şəhərin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş plan müasir yaşayış və ictimai mühitin formalaşdırılmasına geniş imkanlar açır. Yeni yaşayış məhəllələrinin salınması sakinlərin mədəni və mənəvi ehtiyaclarının təmin olunmasını da aktuallaşdırır. Gələcəkdə musiqi məktəblərinin, kitabxanaların və mədəniyyət ocaqlarının fəaliyyəti rayonun ictimai həyatına yeni məzmun qazandıra bilər. Uşaqların incəsənət təhsilinə cəlb edilməsi yerli istedadların üzə çıxarılması və milli musiqi ənənələrinin qorunmasına xidmət edəcəkdir. Mədəniyyətin inkişafına göstərilən diqqət Qubadlının müasir şəhər kimi formalaşmasının mənəvi əsaslarını daha da gücləndirəcəkdir.

Mahruzlu və Zilanlı kəndlərində həyata keçirilən yaşayış layihələri kənd mədəniyyətinin yenidən dirçəldilməsi üçün də əhəmiyyətlidir. Kəndlərə qayıdan ailələr öz adət-ənənələrini yenidən doğma mühitlərində davam etdirmək imkanı qazanacaqlar. Qubadlı–Eyvazlı və Qubadlı–Laçın istiqamətlərində nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı mədəni tədbirlərə çıxış imkanlarının genişlənməsinə kömək göstərəcəkdir. Rayonun zəngin təbiəti və tarixi irsi gələcəkdə mədəni turizm potensialının formalaşdırılması üçün də əlverişli şərait yarada bilər. Yerli sənətkarlıq və yaradıcılıq ənənələrinin bərpası həm mənəvi dəyərlərin yaşadılmasına, həm də iqtisadi fəallığın artırılmasına xidmət edəcəkdir. Beləliklə, mədəniyyət və iqtisadi inkişafın qarşılıqlı əlaqəsi Qubadlının yeni simasının formalaşmasında mühüm rol oynayacaqdır.

Oktyabrın 25-nin Qubadlı şəhəri günü kimi qeyd olunması tarixi Zəfərimizin milli-mədəni yaddaşımızda əbədiləşdirilməsinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncam bu əlamətdar tarixin dövlət səviyyəsində qeyd olunmasının əsasını yaradıb. Qubadlı şəhəri günü xalqımızın azadlıq mübarizəsini, Vətənə sədaqətini və milli-mənəvi birliyini təcəssüm etdirir. Bu gün həmçinin Qubadlının mədəniyyətinin, tarixinin və zəngin yaradıcılıq ənənələrinin yenidən tanıdılması üçün mühüm fürsətdir. Doğma torpaqlarında yenidən səslənəcək musiqi və canlanacaq mədəni həyat Böyük Qayıdışın ən gözəl mənəvi nəticələrindən olacaqdır. Qubadlının dirçəlişi Azərbaycanın hərbi Zəfərinin mədəni tərəqqi və mənəvi yüksəlişlə tamamlandığını nümayiş etdirəcəkdir.

Anar Əlizadə
Niyazi adına Şuşa şəhər Uşaq İncəsənət Məktəbinin direktoru, YAP Şuşa rayon təşkilatının 14 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri