Tarixi Zəfərdən sonra Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən layihələr müasir şəhərsalma və regional inkişaf baxımından mühüm təcrübə formalaşdırır. Bu baxımdan Qubadlı şəhərinin yenidən qurulması gələcəyə istiqamətlənmiş planlı inkişafın diqqətəlayiq nümunələrindən biridir. 2020-ci il oktyabrın 25-də şəhərin işğaldan azad olunması uzun illər davam etmiş məcburi ayrılığa son qoyulması yolunda tarixi hadisə olmuşdur. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə edilmiş Qələbə rayonda yeni iqtisadi və sosial həyatın formalaşdırılmasına imkan yaratmışdır. Qubadlının gələcək inkişafında müasir memarlıq yanaşmalarının, keyfiyyətli kommunal xidmətlərin və əlverişli ictimai məkanların yaradılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Hazırda qarşıya qoyulan məqsəd rayonun əvvəlki yaşayış imkanlarını bərpa etməklə kifayətlənməyərək daha yüksək həyat standartlarına cavab verən yeni mühit formalaşdırmaqdır.

Qubadlının 1993-cü il avqustun 31-də işğal olunması rayonun tarixi inkişafında ağır və uzunmüddətli fasiləyə səbəb olmuşdur. İşğal nəticəsində yaşayış evlərinin, yolların, mədəniyyət obyektlərinin və sosial infrastrukturun dağıdılması şəhərin normal fəaliyyət imkanlarını aradan qaldırmışdır. Təxminən 30 min insan doğma yaşayış məntəqələrindən uzaq düşərək məcburi köçkün həyatı yaşamağa məcbur olmuşdur. İllərlə baxımsız qalan ərazilərin yenidən istifadəyə verilməsi kompleks planlaşdırma və böyük təşkilati imkanlar tələb edir. Bu səbəbdən Qubadlının bərpasında infrastruktur layihələrinin əlaqəli şəkildə həyata keçirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Rayonun gələcək inkişaf modeli əhalinin yaşayış ehtiyaclarını, iqtisadi imkanları və təbii mühitin qorunmasını birlikdə nəzərə almalıdır.

Qubadlı şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş plan müasir şəhər mühitinin yaradılmasına yönəlmiş mühüm strateji sənəddir. Şəhərdə ilk yaşayış məhəlləsində 21 binanın və 176 mənzilin nəzərdə tutulması mərhələli məskunlaşmanın əsas istiqamətlərindən birini təşkil edir. Yeni yaşayış zonalarının formalaşdırılması zamanı insanların gündəlik ehtiyaclarının təmin olunması və xidmət obyektlərinin əlçatanlığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mahruzlu və Zilanlı kəndlərində həyata keçirilən yaşayış layihələri rayonun kənd məskunlaşmasının yenidən təşkilinə imkan yaradacaqdır. Qubadlı–Eyvazlı və Qubadlı–Laçın istiqamətlərində nəqliyyat layihələrinin inkişaf etdirilməsi yaşayış məntəqələri arasında iqtisadi və sosial əlaqələri gücləndirəcəkdir. Müasir yolların, yaşayış binalarının və kommunal sistemlərin əlaqəli inkişafı Qubadlının gələcəkdə rahat və funksional yaşayış məkanına çevrilməsini təmin etməyə yönəlib.

Qubadlı şəhəri gününün hər il oktyabrın 25-də qeyd olunması tarixi Qələbənin yeni quruculuq mərhələsi ilə əlaqəsini nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncamla təsis edilmiş bu əlamətdar gün xalqımızın azadlıq mübarizəsinə verilən yüksək qiymətin ifadəsidir. Qubadlının yenidən qurulması yalnız maddi infrastrukturun formalaşdırılması deyil, həm də insanların sosial rifahının təmin olunması məqsədini daşıyır. Əkinçilik, heyvandarlıq və sahibkarlıq sahələrinin inkişaf etdirilməsi rayonun iqtisadi potensialının reallaşdırılmasına xidmət edəcəkdir. Tarixi-mədəni irsin qorunması ilə müasir şəhərsalma prinsiplərinin uzlaşdırılması Qubadlının gələcək simasının formalaşmasında mühüm rol oynayacaqdır. Beləliklə, azad Qubadlının yeni inkişaf yolu Azərbaycanın güclü dövlət imkanlarının, planlı quruculuq siyasətinin və xalqımızın gələcəyə inamının təcəssümüdür.

Elxan Ələkbərov

YAP Şuşa rayon təşkilatının fəal üzvü