Beynəlxalq münasibətlərdə baş verən mürəkkəb proseslər dövlətlər arasında əməkdaşlığın yeni mexanizmlərinin formalaşdırılmasını zəruri edir. Qlobal təhlükəsizlik mühitində müşahidə olunan dəyişikliklər regional təşkilatların fəaliyyətinə daha böyük əhəmiyyət qazandırır. Bu şəraitdə Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə geniş dialoq imkanlarına malik mühüm platformalardan biri kimi çıxış edir. Azərbaycanın bu quruma sədrliyi ölkəmizin çoxtərəfli diplomatiyada qazandığı təcrübənin yeni istiqamətdə tətbiqinə şərait yaratmışdır. Bakıda keçirilən 7-ci Zirvə Görüşü həmin fəaliyyətin nəticələrinin qiymətləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdı. Prezident İlham Əliyevin tədbirdəki çıxışı Azərbaycanın təşkilatın inkişafına verdiyi töhfələri və gələcək əməkdaşlıq imkanlarını əhatə etdi. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər ölkəmizin beynəlxalq platformalarda fəal təşəbbüskar kimi mövqeyini nümayiş etdirdi.

Azərbaycanın 2024-cü ildə AQEM sədrliyinə üzv dövlətlərin yekdil dəstəyi ilə seçilməsi ölkəmizə göstərilən etimadın mühüm göstəricisi olmuşdur. Bu qərar Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq sahəsində formalaşdırdığı təcrübənin yüksək qiymətləndirildiyini göstərirdi. Sədrlik dövründə qarşıya qoyulan əsas məqsədlərdən biri təşkilatın institusional imkanlarının genişləndirilməsi idi. Azərbaycan üzv dövlətlər arasında siyasi dialoqun daha səmərəli qurulmasına xüsusi diqqət yetirdi. Eyni zamanda iqtisadi, humanitar və texnoloji sahələrdə əməkdaşlığın inkişafı prioritet istiqamətlər sırasında müəyyənləşdirildi. Prezident İlham Əliyevin Bakı Zirvəsində bu məsələlərə toxunması ölkəmizin sədrliyə verdiyi strateji əhəmiyyəti ortaya qoydu. Azərbaycanın fəaliyyəti AQEM-in yalnız məsləhətləşmə platforması kimi deyil, praktik əməkdaşlıq mexanizmi kimi inkişafına yönəldilmişdir.

Müasir dövrdə beynəlxalq təşkilatların səmərəliliyi onların qəbul etdikləri qərarların real nəticələrə çevrilməsi ilə ölçülür. Bu baxımdan AQEM-in institusional baxımdan gücləndirilməsi mühüm vəzifələrdən biridir. Təşkilatın hüquqi əsaslarının təkmilləşdirilməsi onun beynəlxalq münasibətlər sistemində fəaliyyət imkanlarını genişləndirə bilər. Katibliyin səlahiyyətlərinin və təşkilati imkanlarının artırılması qərarların icrasının əlaqələndirilməsinə müsbət təsir göstərə bilər. Azərbaycanın sədrliyi dövründə yeni məsləhətçi strukturların yaradılması bu istiqamətdə atılan əhəmiyyətli addımlardandır. Qadınlar Şurası və Maliyyə Sammiti kimi təşəbbüslər əməkdaşlıq gündəliyinin daha geniş sahələri əhatə etməsinə imkan verir. Belə yeniliklər AQEM-in gələcəkdə daha təsirli regional beynəlxalq təşkilata çevrilməsi üçün mühüm əsaslar formalaşdırır.

Azərbaycanın sədrliyi çərçivəsində təhsil və elm sahələrində əməkdaşlığın inkişafına da xüsusi diqqət ayrılmışdır. Müasir dünyada bilik və innovasiya dövlətlərin rəqabət qabiliyyətini müəyyənləşdirən əsas amillərdən birinə çevrilmişdir. Universitetlər arasında əlaqələrin genişləndirilməsi elmi təcrübənin paylaşılmasına və birgə tədqiqat imkanlarının yaranmasına şərait yaradır. Gənclərin beynəlxalq əməkdaşlıq proseslərinə cəlb olunması gələcək nəsillər arasında qarşılıqlı anlaşmanı möhkəmləndirə bilər. Təhsil sahəsində tərəfdaşlıq yalnız akademik məqsədlərə deyil, xalqlar arasında mədəni yaxınlaşmaya da xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında bu istiqamətlərin qeyd olunması Azərbaycanın humanitar diplomatiyaya verdiyi əhəmiyyəti göstərir. AQEM çərçivəsində belə təşəbbüslərin davam etdirilməsi Asiya ölkələri arasında uzunmüddətli əməkdaşlıq əlaqələrinin inkişafına töhfə verə bilər.

Rəqəmsallaşma və dayanıqlı inkişaf Azərbaycanın AQEM sədrliyinin əsas prioritetləri sırasında yer almışdır. İnformasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı dövlətlər arasında iqtisadi münasibətlərin xarakterini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. Rəqəmsal infrastrukturun genişləndirilməsi ticarət əməliyyatlarının sadələşdirilməsi və məlumat mübadiləsinin sürətləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ətraf mühitin mühafizəsi və ekoloji təhlükəsizlik məsələləri də beynəlxalq əməkdaşlığın ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir. Azərbaycan bu istiqamətlərdə birgə fəaliyyət imkanlarının artırılmasını dəstəkləyir. Prezident İlham Əliyevin təqdim etdiyi siyasi yanaşma texnoloji tərəqqinin və davamlı inkişafın regional təhlükəsizliklə qarşılıqlı əlaqəsini nümayiş etdirir. Bu siyasət AQEM-in müasir çağırışlara uyğun fəaliyyət göstərməsi üçün yeni imkanlar açır.

Bakı Zirvə Görüşündə Laosun təşkilata üzv qəbul olunması AQEM-in coğrafi və siyasi əhatəsinin genişlənməsi baxımından mühüm hadisə oldu. Bununla üzv dövlətlərin sayı iyirmi doqquza çatdı və təşkilatın Asiya məkanında təmsilçilik imkanları daha da artdı. Yeni üzvlərin cəlb olunması fərqli iqtisadi və siyasi təcrübələrin ortaq dialoq platformasında birləşməsinə şərait yaradır. Zirvə Görüşündə Azərbaycanın sədrliyinin daha iki il müddətinə uzadılması da xüsusi siyasi əhəmiyyət daşıdı. Bu qərar üzv dövlətlərin ölkəmizin fəaliyyətinə göstərdiyi etimadın davamlı xarakter daşıdığını nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin çıxışında sədrliyin uzadılmasına verilən dəstəyə görə təşəkkür ifadə olunması çoxtərəfli əməkdaşlıq ruhunun göstəricisi idi. Beləliklə, Bakı Zirvəsi Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatların inkişafında fəal iştirakının yeni mərhələsini müəyyənləşdirdi.

Azərbaycanın AQEM çərçivəsində həyata keçirdiyi siyasət ölkəmizin beynəlxalq diplomatik nüfuzunun möhkəmlənməsinə xidmət edir. Müxtəlif dövlətlər arasında ortaq maraqların müəyyənləşdirilməsi müasir beynəlxalq münasibətlərin əsas tələblərindən biridir. Bakı Zirvəsi bu məqsədlə siyasi dialoqun genişləndirilməsi üçün mühüm imkanlar yaratdı. Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın təhlükəsizlik, inkişaf və qarşılıqlı etimad məsələlərinə kompleks yanaşmasını nümayiş etdirdi. Ölkəmizin sədrliyinin davam etdirilməsi başlanmış təşəbbüslərin daha geniş miqyasda həyata keçirilməsinə şərait yaradır. AQEM-in gələcək inkişafında Azərbaycanın fəal iştirakı Asiya dövlətləri arasında əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli perspektivlər vəd edir. Bütün bunlar Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq məkanında məsuliyyətli və təşəbbüskar dövlət kimi mövqeyinin daha da möhkəmləndiyini göstərir.

Təvəkkül Əliyev
“Əməkdar müəllim”, YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri