Təhsil hər bir ölkənin intellektual potensialını müəyyən edən və gələcək inkişafına istiqamət verən əsas sahələrdəndir. Müasir dövrdə məktəbin qarşısında duran vəzifə yalnız fənn biliklərinin mənimsədilməsi ilə məhdudlaşmır. Təhsilalanların hüquqi savadlılığı, mənəvi yetkinliyi və vətəndaşlıq məsuliyyəti də ümumi təlim nəticələrinin mühüm hissəsidir. Bu keyfiyyətlərin formalaşması üçün tədris prosesi ardıcıl tərbiyə işi ilə tamamlanmalıdır. Milli dövlətçilik şüuru uşaqların ölkənin tarixi, dili, mədəniyyəti və ictimai quruluşu haqqında biliklər əldə etməsi ilə möhkəmlənir. Məktəb bu bilikləri gündəlik davranış və ictimai məsuliyyət anlayışları ilə əlaqələndirməlidir.
Milli kimliyin inkişafı tarixi irsin düzgün öyrənilməsini və Azərbaycan dilinə hörmətlə yanaşılmasını tələb edir. Dil xalqın düşüncə tərzini, ədəbi yaradıcılığını və nəsillər arasında mənəvi əlaqəsini yaşadan başlıca vasitələrdəndir. Tarix dərsləri şagirdlərə keçmiş hadisələri sadəcə yadda saxlamağı deyil, onların səbəb və nəticələrini təhlil etməyi də öyrətməlidir. Mədəniyyət nümunələrinin araşdırılması uşaqların öz ölkələrinə marağını artırır. Bu prosesdə milli dəyərlərin başqa xalqların mədəni irsinə hörmətlə uzlaşdırılması vacibdir. Belə yanaşma həm milli mənsubiyyəti, həm də geniş dünyagörüşünü gücləndirir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasətində insan kapitalının inkişafı və milli irsin qorunması mühüm istiqamətlər kimi nəzərdən keçirilir. Bu istiqamətlər təhsil sisteminin müasir tələblərə uyğun inkişafı ilə sıx əlaqəlidir. Elmi biliklərə yiyələnən, tarixini tanıyan və qanunlara hörmət edən gənclər ölkənin gələcək potensialını formalaşdırırlar. Təhsil müəssisələrində dövlətçilik mövzularının obyektiv şəkildə tədris olunması şagirdlərin ictimai prosesləri anlamasına kömək edir. Eyni zamanda, uşaqların sual verməsi və sərbəst fikir bildirməsi təşviq olunmalıdır. Düşüncə azadlığı ilə məsuliyyətli davranışın uzlaşdırılması müasir təhsilin vacib məqsədlərindəndir.
Dünyəvi dövlətçilik prinsiplərinin tədris prosesində düzgün izahı hüquqi mədəniyyətin inkişafına xidmət edir. Şagirdlər dövlətin fəaliyyətinin qanunvericiliklə tənzimləndiyini və vətəndaş hüquqlarının hüquqi təminatlara əsaslandığını bilməlidirlər. Dini etiqad azadlığına hörmət və ümumi təhsil qaydalarına əməl etmək bir-birini tamamlayan məsələlərdir. Bu anlayışların qarışdırılması məktəb mühitində lazımsız mübahisələrə səbəb ola bilər. Müəllimlər hüquqi məsələləri izah edərkən faktlara və qüvvədə olan normalara əsaslanmalıdırlar. Hüquqi biliklərə malik şagirdlər müxtəlif məsələləri daha əsaslandırılmış şəkildə qiymətləndirə bilirlər.
Müasir təhsil sistemində rəqəmsal bacarıqların inkişafı da milli dövlətçilik şüurunun formalaşması ilə əlaqəlidir. İnternetdə məlumat axtarmaq, mənbələri yoxlamaq və yanlış xəbərləri tanımaq şagirdlərin müstəqil düşünməsini dəstəkləyir. İdeoloji təsir yaratmağa yönələn manipulyativ məzmun qarşısında məlumatlı olmaq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təhsilalanlar müxtəlif mövqeləri müqayisə etməyi və nəticələrini sübutlarla əsaslandırmağı öyrənməlidirlər. Bu bacarıqlar onlara ictimai hadisələr barədə tələsik qərarlardan çəkinməyə kömək edir. İnformasiya savadlılığı yüksək olan gənclər həm şəxsi inkişaflarına, həm də cəmiyyətin sağlam informasiya mühitinə töhfə verirlər.
Beləliklə, təhsil milli dövlətçilik şüurunun, mənəvi dəyərlərin və müasir düşüncə tərzinin formalaşdığı mühüm ictimai sahədir. Məktəbdə əldə olunan biliklər vətəndaşlıq məsuliyyəti ilə tamamlandıqda daha böyük əhəmiyyət qazanır. Ailələrin, müəllimlərin və dövlət qurumlarının əməkdaşlığı bu prosesin səmərəliliyini artırır. Şagirdlər öz hüquqlarını tanımaqla yanaşı, başqalarının hüquqlarına hörmət etməyi də mənimsəməlidirlər. Milli irsin qorunması və elmi düşüncənin inkişafı gənclərin hərtərəfli yetişməsinə şərait yaradır. Bu məqsədlərə əsaslanan təhsil siyasəti Azərbaycanın gələcək inkişafına davamlı töhfə verə bilər.

Rəsmiyyə Məmmədova
“Qabaqcıl təhsil işçisi”, Şuşa Şəhəri üzrə Təhsil Sektorunun müdiri, YAP Şuşa rayon təşkilatının 16 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri