Azərbaycanın xarici siyasətində ikitərəfli münasibətlərlə yanaşı, çoxtərəfli diplomatiya da mühüm yer tutur. Beynəlxalq təşkilatlar dövlətlərə ortaq məsələləri müzakirə etmək və qarşılıqlı dəstək göstərmək imkanı verir. Azərbaycan ilə Kamboca bu platformalarda əməkdaşlıq əlaqələri qurublar. BMT, Qoşulmama Hərəkatı və AQEM həmin münasibətlərin mühüm istiqamətləri sırasında yer alır. İki ölkənin beynəlxalq təşkilatlarda əlaqələndirilmiş fəaliyyət göstərməsi siyasi dialoqun əhəmiyyətini artırır. Kambocanın Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana səfəri bu əməkdaşlığın ikitərəfli müstəvidə də genişləndirilməsi baxımından diqqətəlayiqdir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Hun Manet arasında keçirilən görüşlərdə dövlətlərarası münasibətlərin müxtəlif məsələləri nəzərdən keçirilib. Tərəflər siyasi dialoqun inkişaf etdirilməsində maraqlı olduqlarını nümayiş etdiriblər. Səfər zamanı sənədlərin mübadiləsi mərasimi keçirilib. Rəhbərlərin mətbuata bəyanatları iki ölkənin əməkdaşlığa verdiyi əhəmiyyəti əks etdirib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ikitərəfli siyasi münasibətləri güclü əlaqələr kimi qiymətləndirib. Bu siyasi zəmin beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın da inkişafına müsbət təsir göstərə bilər.

Azərbaycan ilə Kamboca arasında diplomatik münasibətlər 1994-cü il dekabrın 28-də qurulub. Xarici işlər nazirlikləri arasında dörd raund siyasi məsləhətləşmə keçirilməsi rəsmi dialoqun davamlılığını göstərir. 2014-cü ildə Hun Senin Azərbaycana səfəri münasibətlərin inkişafına mühüm töhfə verib. Kambocanın Baş naziri həmin səfərin sonrakı əməkdaşlığın istiqamətlərini müəyyənləşdirdiyini bildirib. Bu təcrübə ikitərəfli münasibətlərin uzunmüddətli əsaslara söykəndiyini göstərir. Mövcud siyasi təmaslar beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə də şərait yaradır.

Parlamentlərarası əməkdaşlıq çoxtərəfli münasibətlərin inkişafını tamamlayan digər istiqamətdir. Hər iki ölkənin parlamentində dostluq qruplarının fəaliyyət göstərməsi siyasi əlaqələrin institusional əsaslarını gücləndirir. Kambocanın dəstəyi ilə Azərbaycanın ASEAN Parlamentlərarası Assambleyasında müşahidəçi statusu əldə etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu imkan Azərbaycanın Cənub-Şərqi Asiya regionu ilə təmaslarını genişləndirir. Parlament platformaları qarşılıqlı mövqelərin müzakirəsi və təcrübə mübadiləsi üçün əlverişli şərait yaradır. Belə əlaqələr beynəlxalq əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər.

İqtisadi və humanitar məsələlər də Azərbaycan-Kamboca əməkdaşlığının mühüm hissəsini təşkil edir. Ticarət və investisiya sahələrində praktiki məsələləri araşdıracaq birgə işçi qrupunun yaradılması barədə razılıq əldə olunub. ADA Universiteti ilə Kambocanın diplomatik təhsil müəssisəsi arasında memorandumun mübadiləsi humanitar əlaqələrin inkişafına xidmət edir. Keçmişdə kambocalı tələbələrin Azərbaycanda təhsil alması bu sahədə mövcud tarixi təcrübəni göstərir. “ASAN xidmət” modelinə maraq isə idarəçilik sahəsində bilik mübadiləsi üçün imkan yaradır. Bu təşəbbüslər beynəlxalq siyasi təmasların praktiki əməkdaşlıqla tamamlanmasına şərait yaradır.

Azərbaycan və Kamboca arasında münasibətlərin gələcək inkişafı üçün bir neçə istiqamət üzrə imkanlar mövcuddur. Siyasi dialoqun davam etdirilməsi yeni razılaşmaların əldə olunmasına kömək edə bilər. Beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı dəstək tərəfdaşlığın mühüm dayaqlarından biri olaraq qalır. İqtisadi sahədə məlumat mübadiləsinin artırılması biznes əlaqələrinin qurulmasına şərait yarada bilər. Təhsil və institusional təcrübə mübadiləsi isə əməkdaşlığın sosial və peşəkar əsaslarını genişləndirə bilər. Bu istiqamətlərin əlaqələndirilməsi Azərbaycan-Kamboca münasibətlərinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edər.

Zeybək Cəfərov
YAP Şuşa təşkilatının fəalı, Qarabağ Regional Gənclər və İdman İdarəsinin Şuşa rayonu üzrə gənclər və idman sektorunda baş məsləhətçi