Füzulinin işğaldan azad olunması ilə şəhərin tarixində yeni mərhələ başlandı. Uzun illər dağıntılara məruz qalmış ərazidə həyatın bərpası genişmiqyaslı və ardıcıl fəaliyyət tələb edirdi. Bu proses yalnız yaşayış binalarının tikintisindən ibarət deyil, həm də iqtisadi, sosial və kommunal sistemlərin yenidən yaradılmasını əhatə edir. Dövlətin müəyyən etdiyi inkişaf istiqamətləri Füzulinin gələcək simasının formalaşmasına xidmət edir. Müasir şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi rahat və təhlükəsiz yaşayış mühitinin yaradılmasını əsas məqsəd kimi qarşıya qoyur. Yeni yollar, enerji xətləri və su təminatı obyektləri bu məqsədə çatmaq üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Füzulidə görülən işlər azad edilmiş ərazilərin dirçəldilməsi siyasətinin vacib tərkib hissəsidir.
Prezident İlham Əliyevin azad edilmiş ərazilərə səfərləri bərpa işlərinin gedişinin diqqətdə saxlanıldığını göstərir. Füzuli rayonuna ilk səfərlərdən başlayaraq şəhərin yenidən qurulması dövlət gündəliyinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. 2023-cü ildə Füzuli şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş planın təsdiq edilməsi planlı quruculuq üçün əsas yaratdı. Baş plan şəhərin gələcək genişlənməsinin və funksional zonalarının müəyyənləşdirilməsinə istiqamət verir. Müasir yaşayış məhəllələri, ictimai məkanlar və xidmət obyektləri insanların ehtiyacları nəzərə alınmaqla qurulur. Şəhərsalma yanaşmasında nəqliyyat əlçatanlığı və kommunal xidmətlərin səmərəliliyi də mühüm yer tutur. Bu tədbirlər Füzulinin uzunmüddətli və dayanıqlı inkişafına yönəlib.
Nəqliyyat infrastrukturu şəhərin iqtisadi həyatının canlanmasında mühüm rol oynayır. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi bölgənin ölkədaxili və beynəlxalq bağlantı imkanlarını genişləndirib. Hava limanı azad edilmiş ərazilərə səfərlərin təşkilində və iqtisadi əlaqələrin inkişafında strateji əhəmiyyət daşıyır. Zəfər yolu Füzulinin digər ərazilərlə əlaqəsinin güclənməsinə töhfə verir. Füzuli-Hadrut və Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolları da regionun nəqliyyat şəbəkəsini tamamlayır. Yeni yollar insanların rahat hərəkətini asanlaşdırmaqla yanaşı, tikinti və istehsal fəaliyyətinin təşkilinə də imkan yaradır. Beləliklə, nəqliyyat layihələri şəhərin ümumi inkişaf strategiyasının mühüm dayaqlarından birinə çevrilir.
Şəhərin dirçəlişində enerji və su infrastrukturu xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Füzuli yarımstansiyasının istifadəyə verilməsi elektrik enerjisinin etibarlı təminatına xidmət edir. Rəqəmsal yarımstansiya və idarəetmə mərkəzi enerji sisteminin müasir texnologiyalar əsasında idarə olunmasına imkan yaradır. Köndələnçay su anbarları kompleksi isə su ehtiyatlarının idarə edilməsində mühüm rol oynayır. Bu obyektlər yeni yaşayış məntəqələrinin və təsərrüfat fəaliyyətinin ehtiyaclarının qarşılanmasına dəstək verir. Etibarlı kommunal sistemlər insanların gündəlik həyatının rahat təşkili üçün vacib şərtdir. İnfrastruktur layihələrinin əlaqəli şəkildə həyata keçirilməsi Füzulidə dayanıqlı məskunlaşmanın əsasını gücləndirir.
Bərpa prosesinin ən mühüm göstəricilərindən biri insanların doğma şəhərə qayıtmasıdır. Füzulidə keçmiş məcburi köçkünlərin məskunlaşması 2023-cü il avqustun 18-də başlanıb. İlk mərhələdə 144 ailənin şəhərə köçürülməsi qayıdış prosesində mühüm hadisə oldu. 2026-cı il oktyabrın 1-dək Füzuliyə 827 ailənin və 3153 nəfərin köçürüldüyü qeyd edilir. Bu ailələrin bir qismi uzun illər Bakı, Sumqayıt və Abşeron ərazisində müvəqqəti yaşayış yerlərində məskunlaşmışdı. Doğma evlərə qayıdış ailələrə öz həyatlarını yenidən qurmaq və yerli icmalarla əlaqələrini bərpa etmək imkanı verir. Qayıdışın davamlı olması üçün sosial xidmətlərin və məşğulluq imkanlarının inkişafı da vacibdir.
Füzulinin quruculuq mərhələsi beynəlxalq və regional əməkdaşlıq baxımından da diqqətəlayiqdir. Özbəkistanın təşəbbüsü ilə şəhərdə Mirzə Uluqbəy adına orta məktəb inşa olunub. Qazaxıstanın dəstəyi ilə yaradılan Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi uşaqların istedad və bacarıqlarının inkişafına xidmət edir. Bu layihələr dost ölkələrin azad Qarabağın dirçəlişinə verdiyi töhfələrin nümunəsidir. Təhsil və yaradıcılıq məkanlarının yaradılması şəhərin gələcək insan kapitalının formalaşmasına dəstək verir. Füzulidəki quruculuq işləri Türk dünyasının həmrəyliyinin konkret nəticələrini də nümayiş etdirir. Şəhərin inkişafı beləliklə, həm dövlət səviyyəsində aparılan planlı işlərin, həm də dostluq münasibətlərinin bəhrəsi kimi dəyərləndirilir.

Namiq Hüseynov
YAP Şuşa rayon təşkilatının 35 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri