Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat sistemində artan rolu ölkənin iqtisadi strategiyasının mühüm nəticələrindəndir. Orta Dəhliz Şərqlə Qərb arasında əlaqələrin inkişafı üçün yeni imkanlar yaradır. Bu marşrut Mərkəzi Asiya dövlətlərinin Xəzər üzərindən Azərbaycanla birbaşa nəqliyyat əlaqəsi qurmasına şərait yaradır. Prezident İlham Əliyevin regional əməkdaşlığa verdiyi önəm nəqliyyat infrastrukturunun strateji əhəmiyyətini artırır. Azərbaycanın liman və dəmir yolu imkanları tranzit daşımaların təşkilində mühüm üstünlük yaradır. Bu imkanların səmərəli istifadəsi ölkənin beynəlxalq ticarət əlaqələrini genişləndirə bilər. Beləliklə, tranzit siyasəti iqtisadi inkişafın mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilir.

Orta Dəhlizin fəaliyyəti müxtəlif nəqliyyat növlərinin əlaqələndirilməsinə əsaslanır. Xəzər üzərindən gələn yüklərin limanlarda qəbul edilməsi və quru yolları ilə davam etdirilməsi vahid logistika zənciri yaradır. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı bu sistemin əsas qovşaqlarındandır. Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu isə yüklərin qərb istiqamətində hərəkətini dəstəkləyir. Avtomobil yolları müxtəlif bazarlara çevik çatdırılma üçün əlavə imkan verir. İnfrastrukturun bütün hissələri arasında əlaqə gücləndikcə daşımaların təşkili də asanlaşır. Bu sistemin inkişafı Azərbaycanın regional tranzit mərkəzi kimi mövqeyini möhkəmləndirir.

Beynəlxalq yükdaşımaların artması logistika xidmətlərinin keyfiyyətinə yeni tələblər yaradır. Daşıyıcılar üçün çatdırılma müddətinin proqnozlaşdırılması və xərclərin şəffaflığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gömrük əməliyyatlarının sadələşdirilməsi marşrutun ümumi səmərəsini yüksəldə bilər. Elektron sənədlərin istifadəsi məlumat mübadiləsini sürətləndirərək inzibati yükü azaldır. Liman və dəmir yolu operatorlarının koordinasiyası gözləmə vaxtını minimuma endirmək üçün vacibdir. Bu tədbirlər yük sahiblərinin marşruta etimadını gücləndirə bilər. Rəqabət qabiliyyəti beləliklə, infrastrukturla yanaşı, xidmətlərin təşkilindən də asılı olur.

Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə iqtisadi əlaqələri nəqliyyat sahəsindən kənara çıxaraq enerji və rəqəmsal əməkdaşlığı da əhatə edir. Qazaxıstan və Türkmənistan neftinin Azərbaycan vasitəsilə nəqli bu əlaqələrin praktiki əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Yaşıl enerji dəhlizi ilə bağlı təşəbbüslər gələcək əməkdaşlıq üçün yeni istiqamətlər müəyyənləşdirir. Xəzərin dibi ilə fiber-optik bağlantıların yaradılması rəqəmsal əlaqələri gücləndirmək potensialına malikdir. Bu layihələr regional iqtisadi münasibətlərin daha çoxşaxəli olmasına kömək edir. Müxtəlif sahələrin eyni coğrafiyada inkişafı ortaq investisiya maraqlarını artırır. Nəticədə nəqliyyat bağlantıları daha geniş iqtisadi tərəfdaşlığın əsasına çevrilir.

Azərbaycanın beynəlxalq ticarətdə mövqeyinin güclənməsi regional əməkdaşlığın davamlı inkişafından asılıdır. Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü səmərəlilik yanaşması dövlətlər arasında praktiki koordinasiyanı zəruri edir. Orta Dəhlizin gələcək uğuru yüklərin artan həcmini keyfiyyətli xidmətlə qarşılamaq imkanından asılı olacaq. İnfrastrukturun təkmilləşdirilməsi və rəqəmsal həllərin tətbiqi bu məqsədə çatmağa kömək edə bilər. Mərkəzi Asiya dövlətləri üçün Azərbaycan üzərindən qərbə çıxış imkanlarının genişlənməsi qarşılıqlı fayda yaradır. Bu əməkdaşlıq ticarət əlaqələrini gücləndirməklə yanaşı, uzunmüddətli iqtisadi inteqrasiyanı da dəstəkləyir. Orta Dəhliz beləliklə, Azərbaycanın strateji tərəfdaşlıq siyasətində mühüm yer tutur.

Könül Hüseynova
Tərəqqi medallı, Şuşa Humanitar Kollecinin tyutoru, YAP Şuşa rayon təşkilatının 20 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri