Prezident İlham Əliyevin II Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda çıxışı Azərbaycanın iqtisadi inkişaf gündəliyində investisiya məsələlərinin əhəmiyyətini bir daha gündəmə gətirib. Forumda müxtəlif ölkələrdən olan investorların və biznes nümayəndələrinin iştirakı beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlığın əhatə dairəsini nümayiş etdirib. Tədbir zamanı Azərbaycanın iqtisadi imkanları, həyata keçirilən layihələr və yeni investisiya istiqamətləri barədə fikir mübadiləsi aparılıb. Müxtəlif sahələr üzrə təqdim olunan imkanlar ölkə iqtisadiyyatında şaxələndirmə prosesinin davam etdiyini göstərən mövzular sırasında olub. İnvestisiya mühitinin inkişafı istehsalın genişləndirilməsi, infrastrukturun yenilənməsi və yeni texnologiyaların tətbiqi ilə əlaqələndirilib. Forumda səslənən məsələlər beynəlxalq tərəfdaşlarla iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi üçün mövcud imkanların müzakirəsinə şərait yaradıb. Bu müzakirələr çərçivəsində investisiya yalnız maliyyə mənbəyi deyil, həm də texnologiya və yeni iqtisadi təcrübələrin cəlb edilməsi vasitəsi kimi nəzərdən keçirilib.

İqtisadi şaxələndirmə baxımından sənaye layihələrinin inkişafı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Yeni müəssisələrin yaradılması istehsal güclərinin artırılması və müxtəlif məhsulların daxili və xarici bazarlara çıxarılması üçün imkanlar formalaşdıra bilər. Müasir avadanlıqların tətbiqi məhsuldarlığın yüksəldilməsi ilə yanaşı, istehsal proseslərinin texnoloji baxımdan yenilənməsinə şərait yaradır. Sənaye ilə kənd təsərrüfatı arasında əlaqələrin genişləndirilməsi xammalın emalı və əlavə dəyərin ölkə daxilində yaradılması imkanlarını artıra bilər. Bu prosesdə logistika və nəqliyyat infrastrukturu da istehsal zəncirinin mühüm hissələrindən birinə çevrilir. Müxtəlif sahələrin bir-biri ilə əlaqələndirilməsi investisiya layihələrinin iqtisadi təsir dairəsini genişləndirə bilər. Nəticədə ayrı-ayrı sərmayələr yalnız bir müəssisənin deyil, onunla əlaqəli digər fəaliyyət sahələrinin də inkişafına təsir göstərə bilər.

Azərbaycanın enerji imkanları investisiya əməkdaşlığında mühüm yer tutan istiqamətlərdən biri olaraq qalır. Bununla yanaşı, bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı enerji sektorunda yeni texnoloji imkanların formalaşmasına səbəb ola bilər. Günəş və külək enerjisi layihələrinin həyata keçirilməsi enerji istehsalında alternativ mənbələrin payının genişləndirilməsi ilə bağlı təşəbbüsləri əhatə edir. Belə layihələr enerji infrastrukturunun inkişafı ilə yanaşı, texniki xidmət və mühəndislik sahələrində də yeni fəaliyyət imkanları yarada bilər. Bərpaolunan enerji üzrə beynəlxalq əməkdaşlıq müxtəlif texnologiyaların və investisiya təcrübəsinin ölkəyə gətirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Enerji sahəsində yaranan yeni imkanlar sənaye və digər iqtisadi fəaliyyət istiqamətləri ilə qarşılıqlı əlaqədə inkişaf edə bilər. Bu baxımdan enerji layihələri Azərbaycanın ümumi investisiya gündəliyində bir neçə sektoru birləşdirən istiqamətlərdən biri kimi çıxış edir.

Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı da investisiya mühitinin dəyişən tələblərinə uyğun yeni imkanlar yaradır. Rəqəmsal texnologiyaların geniş tətbiqi müəssisələrdə idarəetmə və xidmət proseslərinin yenilənməsinə imkan verir. Süni intellekt üzrə həllər məlumatların emalı, avtomatlaşdırma və müxtəlif proseslərin optimallaşdırılması üçün istifadə oluna bilər. Bu texnologiyaların iqtisadiyyatda geniş yayılması yeni ixtisasların və müvafiq peşə bacarıqlarının inkişaf etdirilməsini zəruri edir. Rəqəmsal sistemlərin artması kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsini də investisiya gündəliyinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevirir. Texnoloji layihələrin həyata keçirilməsi zamanı informasiya sistemlərinin qorunması və etibarlı rəqəmsal infrastrukturun yaradılması mühüm məsələlər sırasında yer alır. Beləliklə, rəqəmsal transformasiya həm yeni investisiya sahələri yaradır, həm də mövcud iqtisadi fəaliyyətlərin texnoloji əsaslarının yenilənməsinə imkan verir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa və quruculuq layihələri investisiya imkanlarının regional ölçüdə genişlənməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Yeni nəqliyyat, enerji və kommunikasiya infrastrukturunun yaradılması həmin ərazilərdə iqtisadi fəaliyyətin təşkili üçün zəruri baza formalaşdırır. Regionlarda kənd təsərrüfatı, turizm, xidmət və istehsal istiqamətlərində layihələrin inkişaf etdirilməsi üçün imkanlar yarana bilər. İnfrastrukturun qurulması investorların gələcək layihələr üçün nəzərdən keçirə biləcəyi yeni iqtisadi məkanların formalaşmasına şərait yaradır. Rəqəmsal imkanların genişləndirilməsi isə həmin ərazilərdə müasir xidmətlərin tətbiqinə və yeni biznes modellərinin yaranmasına kömək edə bilər. Bərpa prosesinin iqtisadi fəaliyyətlə əlaqələndirilməsi regionların ümumi iqtisadi sistemə inteqrasiyasını dəstəkləyən amillərdən biridir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələr uzunmüddətli perspektivdə müxtəlif sektorların qarşılıqlı inkişafı üçün yeni imkanlar yarada bilər.

İnvestisiya gündəliyinin miqyası forum çərçivəsində imzalanmış sənədlər və təqdim olunan layihələrin göstəricilərində də əksini tapıb. Tədbirdə 23 sənədin imzalanması və onların ümumi dəyərinin 10,8 milyard dollar olması konkret əməkdaşlıq istiqamətlərinin formalaşdığını göstərir. Bundan başqa, gələcəkdə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan layihələrin ümumi dəyərinin 16,7 milyard dollar təşkil etdiyi bildirilib. Bu göstəricilər investisiya əməkdaşlığının həm mövcud, həm də perspektiv layihələri əhatə etdiyini göstərir. Layihələrin icrası zamanı əldə ediləcək nəticələr onların konkret sahələrdə yaratdığı iqtisadi fəaliyyət, yeni imkanlar və əməkdaşlıq əlaqələri ilə müəyyənləşə bilər. Forum bu təşəbbüslərin təqdim olunması ilə yanaşı, investorlar və yerli tərəfdaşlar arasında əlaqələrin inkişafı üçün də platforma yaradıb. Azərbaycanın investisiya mühitinin gələcək inkişafında layihələrin ardıcıl icrası, texnologiyaların tətbiqi və müxtəlif sahələr arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi mühüm istiqamətlər olaraq qalır.

Zərifə İbrahimova — “Qabaqcıl təhsil işçisi”, YAP Şuşa rayon təşkilatının 25 saylı ərazi partiya təşkilatının sədr müavini