Şuşa Azərbaycan tarixində və mədəniyyətində xüsusi yeri olan şəhərlərdən biridir. 2020-ci il noyabrın 8-də şəhərin işğaldan azad olunması Vətən müharibəsinin əsas hadisələrindən biri kimi yadda qaldı. Şuşa uğrunda gedən döyüşlər hərbçilərimizin böyük fədakarlığı ilə müşayiət olundu. Şəhərin azadlığı Azərbaycan xalqında böyük sevinc yaratdı. Prezident İlham Əliyev həmin gün xalqa müraciət edərək Şuşanın azad olunmasını elan etdi. Bu hadisə Qarabağın gələcək taleyində mühüm mərhələ yaratdı.

Şuşanın tarixində mədəniyyət xüsusi yer tutur. Şəhər Azərbaycanın musiqi, poeziya və incəsənət həyatında mühüm rol oynayıb. Burada bir sıra görkəmli sənətkarlar yetişib. İşğal illərində şəhərin tarixi-mədəni irsi ciddi zərər görüb. Şuşanın azad edilməsindən sonra tarixi obyektlərin bərpasına başlanıldı. Bu işlər şəhərin əvvəlki mədəni simasının yenidən formalaşdırılmasına yönəlib.

Şuşanın azad olunması 44 günlük müharibənin son mərhələsinə təsir edən mühüm hadisələrdən biri idi. Həmin dövrə qədər Azərbaycan Ordusu müxtəlif istiqamətlərdə əhəmiyyətli nəticələr əldə etmişdi. Şuşa uğrunda döyüşlər isə müharibənin ən mürəkkəb mərhələlərindən biri oldu. Şəhərin nəzarətə götürülməsindən sonra hərbi-siyasi vəziyyət dəyişdi. Noyabrın 10-da hərbi əməliyyatların dayandırılması barədə üçtərəfli Bəyanat imzalandı. Beləliklə, Şuşanın azadlığı Zəfər tarixinin əsas hadisələrindən birinə çevrildi.

Müharibədən sonra Şuşada geniş bərpa və quruculuq işləri aparılır. Şəhərin tarixi binalarının və mədəniyyət obyektlərinin bərpasına xüsusi diqqət yetirilir. Yeni yollar və infrastruktur obyektləri yaradılır. Şuşada müxtəlif mədəni tədbirlərin keçirilməsi şəhərin əvvəlki həyatının bərpasını göstərən proseslərdəndir. Şəhərin mədəni funksiyasının yenidən gücləndirilməsi Qarabağın dirçəlişi ilə bağlı layihələrin bir hissəsidir. Bu işlər Şuşanın Azərbaycanın mədəni həyatındakı yerinin daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradır.

Şuşanın azadlığının arxasında şəhidlərimizin və qazilərimizin böyük fədakarlığı dayanır. Döyüşlərdə həyatını itirən hərbçilərimizin xatirəsi daim ehtiramla yad edilir. Qazilərimizin sağlamlığının bərpası və sosial məsələləri dövlətin diqqətində saxlanılır. Vətən müharibəsində iştirak edən hərbi qulluqçular orden və medallarla təltif olunublar. Bu təltiflər onların döyüş xidmətlərinin dövlət tərəfindən qiymətləndirilməsinin ifadəsidir. Şuşanın azadlığı haqqında danışarkən bu fədakarlıqların xatırlanması mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Bu gün Şuşa Zəfər tarixinin mühüm rəmzlərindən biri kimi təqdim olunur. Şəhərdə aparılan bərpa işləri onun tarixi və mədəni irsinin qorunmasına yönəlib. Şuşanın yenidən canlandırılması Böyük Qayıdış prosesinin də mühüm istiqamətlərindən biridir. Burada keçirilən tədbirlər şəhərin ictimai və mədəni həyatının yenidən fəallaşdığını göstərir. 8 noyabr 2020-ci il həm Azərbaycanın, həm də Şuşanın tarixində yadda qalan tarixlərdəndir. Şuşanın azadlığı gələcək nəsillərə çatdırılacaq Zəfər salnaməsinin mühüm səhifələrindən biridir.

Anar Əlizadə
Niyazi adına Şuşa şəhər Uşaq İncəsənət Məktəbinin direktoru, YAP Şuşa rayon təşkilatının 14 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri