Tarixdə elə günlər olur ki, onların mənası yalnız baş verdiyi dövrlə məhdudlaşmır. 20 sentyabr da Azərbaycan üçün belə tarixlərdən biri kimi formalaşıb. Bu gün ölkənin ərazi bütövlüyü və dövlət suverenliyi ilə bağlı mühüm hadisəni ifadə edir. Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamı ilə sentyabrın 20-si Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsis olunub. Tarixin rəsmi bayram və anım təqviminə daxil edilməsi onun milli yaddaşdakı yerini daha da möhkəmləndirib.

Azərbaycanın dövlətçilik tarixində suverenlik məsələsi müxtəlif mərhələlərdən keçib. Dövlət müstəqilliyinin 1991-ci ildə bərpasından sonra əsas məqsədlərdən biri müstəqil dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi idi. Ölkənin ərazi bütövlüyünün pozulması bu istiqamətdə ciddi problemlər meydana çıxarmışdı. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü il qətnamələri də həmin dövrün beynəlxalq hüquqi çərçivəsini əks etdirirdi. Uzunmüddətli danışıqların nəticə verməməsi problemin həllini daha da çətinləşdirirdi.

2020-ci il Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası prosesində əsas mərhələlərdən birini təşkil etdi. 44 günlük müharibədən sonra bir sıra ərazilər Azərbaycana qaytarıldı və yeni siyasi reallıq yarandı. Lakin Qarabağda Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam tətbiqi məsələsi hələ də həll edilməli idi. 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən antiterror tədbirlərindən sonra Azərbaycan bütün ölkə ərazisində suverenliyin bərpa edildiyini bildirdi. Prezidentin 2024-cü il Sərəncamında da 2023-cü il sentyabrın 20-də dövlət suverenliyinin bərpa edilməsi əsaslandırma kimi göstərildi.

20 sentyabrın məzmununda şəhidlərin xatirəsi xüsusi yer tutur. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası prosesində hərbi qulluqçular həyatlarını itiriblər. Qazilərin mübarizəsi də bu tarixi mərhələnin mühüm hissəsidir. Dövlət Suverenliyi Günü həmin insanların xidmətlərinin xatırlanması baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Bu günün əsas mesajlarından biri dövlətçilik dəyərlərinin qorunmasıdır.

Suverenliyin bərpası Qarabağda yeni həyatın qurulması ilə müşayiət olunur. Şəhər və kəndlərin yenidən qurulması, yolların çəkilməsi və sosial obyektlərin yaradılması bu mərhələnin əsas istiqamətlərindəndir. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma ərazilərinə mərhələli qayıdışı həyata keçirilir. Bu proses azad edilmiş ərazilərin gələcək sosial-iqtisadi inkişafı ilə birbaşa bağlıdır. Beləliklə, 20 sentyabr yalnız tarixi hadisəni deyil, yeni quruculuq mərhələsini də simvolizə edir.

Namiq Hüseynov — YAP Şuşa rayon təşkilatının 35 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri