Beynəlxalq münasibətlərdə etibarlılıq qəbul edilmiş prinsiplərin qorunması ilə əlaqəlidir. Qaydaların ardıcıl tətbiqi tərəflərin davranışını daha aydın edir. Seçici münasibət isə etimadı zəiflədən əlavə suallar yaradır. Buna görə dialoq hüquqi məsuliyyətdən ayrı qiymətləndirilməməlidir. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumundakı çıxışı həmin əlaqəni göstərir. Azərbaycanın münaqişə təcrübəsi ədalət məsələsinin əhəmiyyətini önə çıxarır. Sülh barədə söhbət bu reallığı nəzərə almalıdır.

Danışıqların dəyəri onların praktik həllə nə qədər xidmət etməsində görünür. Ünsiyyətin davam etməsi özü mühüm imkan hesab olunur. Lakin nəticəsizliyin uzanması ictimai inamsızlığı da artıra bilər. Tərəflərin qəbul etdiyi öhdəliklərə əməl etməsi buna görə vacibdir. Etimad təkrar olunan məsuliyyətli davranışlar əsasında möhkəmlənir. Ədalətli yanaşma əməkdaşlığa inam üçün mənəvi əsas yaradır. Bakı platforması bu məsələləri geniş münasibətlər daxilində düşünməyə imkan verir.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyü ilə bağlı təcrübəsi mövzuya konkret məzmun gətirir. İşğalın nəticələri insanların həyatında uzunmüddətli ağrılar yaratmış hadisələrdir. Prezident İlham Əliyevin həmin dövrə müraciəti tarixi səbəbləri açıqlayır. Ədalətin təmin olunması ölkəmiz üçün mücərrəd siyasi tələb olmayıb. Bu məsələ doğma yurda və təhlükəsiz həyata bağlıdır. İnsan taleləri nəzərə alınmadan münaqişənin mənası tam anlaşıla bilməz. Beynəlxalq hüququn humanitar əhəmiyyəti məhz həmin bağlılıqda aydınlaşır.

2026-cı il oktyabrın 27-də açılan forum fərqli narahatlıqların səslənməsinə şərait yaratdı. Qarşılıqlı hörmət çətin sualların kənarda saxlanmasını tələb edən yanaşma deyil. Əksinə, həmin sualların məsuliyyətlə müzakirəsi etimadı gücləndirə bilər. Başqasının təcrübəsini dinləmək hadisələrin təsirini daha dolğun göstərir. Belə münasibət dialoqu formal təmasdan məzmunlu prosesə çevirir. Mədəniyyətlərarası anlaşma siyasi münasibətlərin ictimai mühitini də yaxşılaşdıra bilər. Hüquqi əsaslarla mənəvi etimad burada qarşılıqlı şəkildə tamamlanır.

Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın mövqeyini geniş beynəlxalq çərçivədə təqdim edir. Ortaq gələcək etibarlı qaydalarla hörmətli ünsiyyətin birlikdə qorunmasını tələb edir. Qısamüddətli maraqlar davamlı tərəfdaşlığın bütün şərtlərini əvəz edə bilməz. Sabit münasibətlər üçün ardıcıllıq və məsuliyyət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. VII Forum həmin ehtiyacların müzakirə olunduğu mühüm platformadır. Azərbaycan dialoqun praktik məzmununa diqqəti bu şəkildə gücləndirir. Əməkdaşlığın etibarlılığı sözün real davranışla təsdiqlənməsi nəticəsində artır.

Məmmədli Nəzirə

YAP Şuşa rayon təşkilatının əməkdaşı