İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası Azərbaycanın müasir inkişaf siyasətində xüsusi yer tutan strateji istiqamətlərdən biridir. Uzun illər ərzində dağıntılara məruz qalmış yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması kompleks yanaşma tələb edir. Bu proses yalnız infrastrukturun bərpasını deyil, iqtisadi və sosial həyatın yenidən təşkilini də əhatə edir. Zəngilan rayonu həmin istiqamətdə həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələrin mühüm məkanlarından birinə çevrilmişdir. Rayonun əlverişli coğrafi mövqeyi və təbii imkanları dayanıqlı inkişaf üçün geniş perspektivlər yaradır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən quruculuq siyasəti Zəngilanın müasir iqtisadi və sosial məkana çevrilməsinə yönəlmişdir. Bu baxımdan rayonun yenidən qurulması Azərbaycanın postmüharibə dövründə həyata keçirdiyi inkişaf strategiyasının mühüm göstəricisidir.

Zəngilanın işğaldan azad olunması rayonun gələcək inkişafı üçün tarixi imkan yaratmışdır. 1993-cü ildə baş vermiş işğal nəticəsində əhali doğma yaşayış yerlərindən uzaq düşmüşdü. İşğal illərində rayonun iqtisadi və sosial infrastrukturu böyük dağıntılara məruz qalmışdı. 2020-ci il oktyabrın 20-də Zəngilan şəhərinin azad edilməsi bu ağır dövrün sona çatması istiqamətində həlledici hadisə oldu. Prezident İlham Əliyevin həmin gün xalqa müraciəti ilə tarixi xəbəri elan etməsi xalqımızda böyük sevinc yaratdı. Qazanılan Qələbə rayonun yenidən qurulması və əhalinin doğma torpaqlarına qayıtması üçün şərait formalaşdırdı. Beləliklə, Zəngilanın azadlığı yalnız hərbi nəticə deyil, həm də geniş sosial və iqtisadi inkişaf prosesinin başlanğıcı oldu.

Zəngilanın gələcək inkişafında müasir şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Rayonun yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması zamanı təhlükəsizlik, rahatlıq və ekoloji dayanıqlılıq məsələləri nəzərə alınır. Zəngilan şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş planın təsdiq edilməsi uzunmüddətli şəhərsalma siyasətinin əsasını təşkil edir. Bu sənəd şəhərin gələcək inkişafının sistemli şəkildə planlaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yeni yaşayış komplekslərinin inşası əhalinin müasir mənzil şəraiti ilə təmin olunmasına xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin Zəngilanda həyata keçirilən layihələrə xüsusi diqqət yetirməsi şəhərsalma və quruculuq işlərinin dövlət siyasətində prioritet mövqe tutduğunu göstərir. Müasir planlaşdırma yanaşması Zəngilanın gələcəkdə rahat və funksional şəhər mühitinə malik olmasına imkan yaradır.

Rayonun kənd yaşayış məntəqələrinin inkişafında innovativ texnologiyaların tətbiqi mühüm rol oynayır. Ağalı kəndində həyata keçirilən ağıllı kənd layihəsi bu istiqamətdə yeni yanaşmanın nümunəsidir. Layihə müasir informasiya texnologiyalarının və səmərəli idarəetmə sistemlərinin kənd həyatına tətbiqini nəzərdə tutur. Sosial xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması əhalinin gündəlik yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılmasına kömək edir. Enerji və kommunal resurslardan səmərəli istifadə dayanıqlı inkişafın əsas şərtlərindən biridir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu layihə azad edilmiş ərazilərdə müasir kənd modelinin formalaşdırılmasına xidmət edir. Ağalı təcrübəsi digər yaşayış məntəqələrində innovativ inkişaf imkanlarının qiymətləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Zəngilanın iqtisadi inkişafında nəqliyyat və logistika infrastrukturu xüsusi yer tutur. Rayonun beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri üzərində yerləşməsi onun strateji əhəmiyyətini artırır. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanının inşası hava nəqliyyatı vasitəsilə əlaqələrin genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar yaratmışdır. Horadiz–Zəngilan–Ağbənd dəmir yolu layihəsi regionun yükdaşımalar sisteminin inkişafına xidmət edir. Horadiz–Cəbrayıl–Zəngilan–Ağbənd avtomobil yolunun tikintisi də iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin nəqliyyat infrastrukturunun inkişafına verdiyi önəm Azərbaycanın regional iqtisadi əməkdaşlıq siyasəti ilə sıx bağlıdır. Bu layihələr Zəngilanın gələcəkdə mühüm logistika və iqtisadi fəaliyyət mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə şərait yarada bilər.

Dayanıqlı inkişafın təmin olunmasında kənd təsərrüfatı və alternativ enerji imkanlarının genişləndirilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Zəngilanın təbii ehtiyatları və əlverişli iqlim şəraiti müxtəlif kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişafına imkan verir. Dost Aqropark layihəsi müasir aqrar texnologiyaların tətbiqi baxımından diqqət çəkən təşəbbüslərdəndir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə fəaliyyəti iqtisadi tərəfdaşlığın inkişafına da xidmət edir. Rayonda enerji infrastrukturunun yaradılması istehsal və sosial xidmətlərin dayanıqlı fəaliyyətinin təmin olunması üçün vacibdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən iqtisadi siyasət azad edilmiş ərazilərdə yeni məşğulluq imkanlarının formalaşdırılmasını da hədəfləyir. Bu istiqamətdə görülən işlər Zəngilanın sosial rifah və iqtisadi dayanıqlılıq baxımından inkişafına töhfə verir.

20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü rayonun azadlığını və yeni inkişaf mərhələsini özündə birləşdirən tarixi gündür. Bu əlamətdar tarix Zəngilan uğrunda mübarizə aparmış hərbi qulluqçuların qəhrəmanlığını xatırladır. Şəhidlərimizin əziz xatirəsi xalqımız tərəfindən daim dərin ehtiramla yad olunur. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı tarixi Qələbənin sosial və iqtisadi nəticələrinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Doğma torpaqlarına qayıdan ailələrin sevinci Zəngilanın yenidən həyat qazandığını nümayiş etdirir. Müasir infrastrukturun və yeni iqtisadi imkanların yaradılması rayonun gələcək inkişafına möhkəm zəmin formalaşdırır. Zəngilanın azadlıqdan dayanıqlı inkişafa uzanan yolu Azərbaycanın quruculuq siyasətinin mühüm uğur nümunəsi kimi tarixdə qalacaqdır.

Leyla Babışova
YAP Şuşa rayon təşkilatının sədr müavini