Mədəniyyət hər bir xalqın tarixi yaddaşını və milli kimliyini yaşadan mühüm mənəvi sərvətdir. Zəngilan rayonu zəngin mədəni ənənələri ilə Azərbaycanın tarixi bölgələri arasında özünəməxsus yer tutur. Rayonun işğal edilməsi yalnız əhalinin doğma torpaqlarından ayrılması ilə nəticələnməmişdir. Bu hadisə Zəngilanın mədəni həyatının və ictimai mühitinin də uzun müddət pozulmasına səbəb olmuşdur. 2020-ci ildə qazanılan tarixi Qələbə rayonun mədəni həyatının yenidən qurulmasına imkan yaratdı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bərpa siyasəti Zəngilanın maddi infrastrukturu ilə yanaşı, mənəvi həyatının da dirçəldilməsinə xidmət edir.

Zəngilanın mədəni irsi xalqımızın çoxəsrlik tarixinin mühüm hissəsidir. Rayonun qədim yaşayış məntəqələri, dini abidələri və xalq yaradıcılığı ənənələri bu irsin zənginliyini nümayiş etdirir. İşğal illərində mədəniyyət obyektlərinin dağıdılması rayonun tarixi mühitinə ciddi zərər vurmuşdur. Doğma torpaqlarından uzaqda yaşayan sakinlər milli adət və ənənələrini qorumağa çalışmışlar. Onların yaddaşında Zəngilanın bayramları, mərasimləri və mədəni tədbirləri xüsusi yer tutmuşdur. Böyük Qayıdış proqramı həmin ənənələrin yenidən doğma torpaqlarda yaşadılması üçün tarixi imkan yaradır.

Mədəniyyət müəssisələrinin fəaliyyətinin bərpası rayonun ictimai həyatının canlandırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Kitabxanalar, musiqi məktəbləri və mədəniyyət mərkəzləri insanların mənəvi inkişafına xidmət edən əsas məkanlardandır. Yeni yaşayış məntəqələrinin yaradılması ilə yanaşı, belə müəssisələrin inkişaf etdirilməsi də vacibdir. Uşaqların və gənclərin incəsənətə cəlb olunması onların yaradıcı potensialının formalaşmasına müsbət təsir göstərir. Prezident İlham Əliyevin Zəngilanın inkişafına dair müəyyənləşdirdiyi istiqamətlər müasir sosial mühitin yaradılmasını da əhatə edir. Bu yanaşma mədəniyyətin rayonun gələcək inkişafında mühüm yer tutmasına imkan yaradır.

Zəngilanın mədəni dirçəlişində tarixi abidələrin bərpası xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə şəhərdə tarixi məscidin bərpa olunması milli irsə qayğının mühüm nümunəsidir. Belə layihələr yalnız memarlıq abidələrinin qorunmasına deyil, həm də mənəvi dəyərlərin yaşadılmasına xidmət edir. Rayonun qədim tarixi haqqında məlumatların toplanması və ictimaiyyətə təqdim olunması maarifləndirmə baxımından əhəmiyyətlidir. Mədəni irsin öyrənilməsi gələcək nəsillərin doğma torpaqlarına bağlılığını gücləndirə bilər. Zəngilanın tarixi məkanlarının yenidən canlandırılması Qarabağın ümumi mədəni həyatına da mühüm töhfə verəcəkdir.

Mədəniyyətin inkişafı insanların sosial münasibətlərinin möhkəmlənməsində də mühüm rol oynayır. Doğma torpaqlarına qayıdan ailələrin birgə tədbirlərdə iştirakı yeni ictimai mühitin formalaşmasına kömək edir. Bayramların və tarixi günlərin qeyd olunması sakinlər arasında mənəvi bağlılığı gücləndirir. 20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyan əlamətdar tarixdir. Həmin gün rayonun azadlığı uğrunda mübarizə aparmış hərbi qulluqçuların qəhrəmanlığı ehtiramla xatırlanır. Şəhidlərin xatirəsinin yad edilməsi milli yaddaşın qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Zəngilanın gələcək inkişafında mədəniyyətlə turizm imkanlarının əlaqələndirilməsi yeni perspektivlər yarada bilər. Rayonun tarixi məkanları və təbii gözəllikləri ziyarətçilərin marağına səbəb ola biləcək zəngin potensiala malikdir. Mədəni tədbirlərin təşkili Zəngilanın ölkə daxilində və beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasına kömək edə bilər. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən quruculuq işləri bu potensialın reallaşdırılması üçün mühüm şərait yaradır. Zəngilanın mədəni həyatının dirçəlişi Qarabağın yenidən inkişaf edən bölgəyə çevrilməsinin mühüm tərkib hissəsidir. Bu proses xalqımızın tarixi Qələbəsinin mənəvi dəyərlər və yaradıcı fəaliyyətlə tamamlandığını nümayiş etdirir.

Anar Əlizadə
Niyazi adına Şuşa şəhər Uşaq İncəsənət Məktəbinin direktoru, YAP Şuşa rayon təşkilatının 14 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri