3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın siyasi tarixində yeni səhifənin açıldığı tarixlərdən biri hesab olunur. Həmin gün prezident seçkilərinin keçirilməsi ölkənin gələcək siyasi kursu baxımından mühüm hadisə idi. Seçkilərin oktyabrın 3-də keçirilməsi barədə qərar əvvəlcədən qəbul edilmişdi. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi dövlət quruculuğunda yeni mərhələyə yol açdı. Bu mərhələdə sabitliyin yaradılması əsas məsələlərdən birinə çevrildi. Dövlətin müstəqil fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi də mühüm istiqamət idi.

1993-cü ildə ölkə siyasi və iqtisadi baxımdan mürəkkəb vəziyyətdə idi. Müharibənin yaratdığı problemlər cəmiyyətin bütün sahələrinə təsir edirdi. İqtisadi geriləmə dövlətin maliyyə imkanlarını məhdudlaşdırırdı. Siyasi qarşıdurmalar idarəetmə prosesini çətinləşdirirdi. Dövlətin təhlükəsizlik imkanlarının gücləndirilməsi vacib idi. Bu problemlərin həlli ardıcıl dövlət siyasətini tələb edirdi.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev siyasi fəaliyyətində dövlətçilik məsələsinə xüsusi əhəmiyyət verirdi. Onun üçün müstəqillik xalqın gələcəyini müəyyən edən əsas dəyər idi. Dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi siyasi sabitliyin davamlılığı üçün zəruri hesab olunurdu. Hüquqi islahatlar dövlət idarəçiliyinin daha sistemli qurulmasına xidmət edirdi. İqtisadi strategiya da dövlətin uzunmüddətli imkanlarını genişləndirməyə yönəlmişdi. Bu siyasət müxtəlif sahələri vahid dövlətçilik məntiqi ətrafında birləşdirirdi.

1995-ci il Konstitusiyası bu dövlətçilik modelinin hüquqi çərçivəsini formalaşdırdı. Konstitusiya 12 noyabrda referendumla qəbul edildi. Əsas Qanun dövlət hakimiyyətinin təşkili prinsiplərini müəyyənləşdirdi. İnsan hüquqları və azadlıqları konstitusion təminat əldə etdi. Azərbaycanın dünyəvi və hüquqi dövlət kimi inkişafı təsbit olundu. Bu sənəd müstəqil Azərbaycanın siyasi sisteminin inkişafında mühüm rol oynadı.

Enerji strategiyası da həmin dövrün mühüm istiqamətlərindən idi. 20 sentyabr 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi” imzalandı. Rəsmi mənbə sazişi Azərbaycanın neft strategiyasının mühüm başlanğıc mərhələlərindən biri kimi xarakterizə edir. Müqavilə xarici şirkətlərlə əməkdaşlığın genişlənməsinə imkan verdi. Neft ixracı üçün müxtəlif marşrutların yaradılması iqtisadi və regional əlaqələri gücləndirdi. Enerji layihələri Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi sistemdə iştirakını genişləndirdi.

3 oktyabr 1993-cü il dövlətçilik tariximizdə mühüm siyasi dönüş kimi yadda qalır. Həmin tarixdən sonrakı proseslər siyasi sabitlik, hüquqi quruculuq və iqtisadi inkişaf istiqamətlərini əhatə etdi. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi irsi bu proseslərin mühüm tarixi kontekstlərindən biridir. Prezident İlham Əliyev də dövlətçilik siyasətinin davamlılığını müxtəlif çıxışlarında qeyd edib. Müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi bu siyasətin əsas istiqamətlərindən biri kimi təqdim olunur. 3 oktyabrın yaddaşlarda yaşamasının əsas səbəblərindən biri də məhz budur.

Rəfail Məmmədov
“Əməkdar müəllim”, YAP Şuşa rayon təşkilatının fəal üzvü