Azərbaycan xalqının siyasi tarixində 3 oktyabr 1993-cü il xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Həmin tarix ölkənin mürəkkəb siyasi şəraitində keçirilən prezident seçkiləri ilə bağlıdır. Seçkilərin tarixi qanunvericilik qərarı ilə müəyyən edilmişdi. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ölkədə yeni siyasi mərhələnin formalaşmasına səbəb oldu. Bu mərhələnin başlıca istiqaməti dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi idi. Dövlət institutlarının fəaliyyətinin sabitləşdirilməsi həmin siyasətin əsas məsələlərindən biri oldu.

O dövrdə ölkənin qarşısında çoxsaylı problemlər dayanırdı. Münaqişə hərbi və sosial baxımdan ağır nəticələr yaratmışdı. İqtisadi böhran dövlətin imkanlarını məhdudlaşdırırdı. Siyasi qarşıdurmalar sabitliyin təmin olunmasını çətinləşdirirdi. Cəmiyyətin dövlət institutlarına inamının gücləndirilməsinə ehtiyac vardı. Bu səbəbdən siyasi sabitlik dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrildi.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin dövlətçilik baxışında milli maraqlar əsas yer tuturdu. Dövlət müstəqilliyi onun siyasi fəaliyyətinin başlıca dəyərlərindən biri idi. Hüquqi dövlət quruculuğu da bu siyasətin ayrılmaz hissəsi hesab olunurdu. İqtisadi potensialın artırılması dövlətin uzunmüddətli imkanlarının genişləndirilməsi baxımından vacib idi. Milli-mənəvi dəyərlərin qorunması isə dövlətçilik şüurunun sosial dayaqlarından biri kimi qəbul edilirdi. Bu istiqamətlər bir-birindən ayrı deyil, vahid siyasi konsepsiyanın tərkib hissələri kimi nəzərdən keçirilirdi.

1995-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiya həmin dövlətçilik konsepsiyasının hüquqi əsaslarını möhkəmləndirdi. Əsas Qanun 12 noyabrda ümumxalq səsverməsi ilə qəbul olunub. Konstitusiya Azərbaycanın dövlət quruluşunun əsas prinsiplərini müəyyən etdi. Hüquq və azadlıqların qorunması dövlətin əsas vəzifələrindən biri kimi təsbit edildi. Hakimiyyət bölgüsü və qanunun aliliyi prinsipləri dövlət idarəçiliyində mühüm yer aldı. Beləliklə, müstəqil dövlətin hüquqi sistemi daha aydın çərçivəyə salındı.

İqtisadi müstəqillik istiqamətində də mühüm proseslər həyata keçirildi. “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın enerji tarixində yeni mərhələ açdı. Rəsmi məlumatlarda sazişin 20 sentyabr 1994-cü ildə imzalandığı göstərilir. Müqavilə beynəlxalq enerji şirkətləri ilə əməkdaşlığın genişlənməsinə imkan verdi. Neft resurslarının nəqli üçün yeni infrastruktur layihələri həyata keçirildi. Azərbaycanın regional enerji sistemində rolu tədricən artdı.

3 oktyabrın siyasi mənası sonrakı illərin dövlət quruculuğu prosesləri ilə daha aydın görünür. Bu tarix müstəqil Azərbaycanın sabit dövlət sistemi yaratmaq istiqamətində keçdiyi mərhələlərdən biri ilə bağlıdır. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi irsi dövlətçilik anlayışının əsas mövzularını özündə birləşdirir. Prezident İlham Əliyev də bu irsin müasir Azərbaycan üçün əhəmiyyətini çıxışlarında vurğulayıb. Milli birlik və müstəqillik həmin irsin mühüm anlayışları sırasında yer alır. Buna görə 3 oktyabr Azərbaycan dövlətçilik yaddaşının mühüm tarixlərindən biri olaraq qalır.

Kamalə Səfərova
Şuşa Mərkəzi Rayon Xəstəxanası PHŞ-nin direktoru, YAP Şuşa rayon təşkilatının 24 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri