Qarabağın yenidən qurulması müxtəlif sahələri əhatə edən böyük bir prosesdir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə bu prosesin mühüm şəhərləri sırasında yer alır. 20 Sentyabrın həmin şəhərlərin günü kimi müəyyənləşdirilməsi onların yeni tarixində mühüm hadisələrin yaddaşda saxlanılmasına xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncam bu tarixin dövlət səviyyəsində qeyd olunmasına hüquqi əsas yaradıb. Bu şəhərlərin hər birinin özünəməxsus tarixi olduğu üçün bərpa prosesinin də fərqli istiqamətləri mövcuddur. Xankəndidə təhsil məsələsi ön plana çıxır. Xocalıda isə qayıdış və yaşayış mühitinin bərpası əsas istiqamətlərdəndir.

Xankəndidə Qarabağ Universitetinin fəaliyyətə başlaması şəhərin təhsil potensialını artırıb. Universitetin yaradılması regionda gənclər üçün yeni akademik imkanlar formalaşdırır. Şəhərdə digər sosial obyektlərin bərpası da davam etdirilir. Xocalıda qayıdan sakinlər üçün mənzil və kommunal şərait yaradılır. Məktəb, bağça və digər sosial obyektlər şəhərin normal həyatına qayıtmasına xidmət edir. Xocavənddə tarixi abidələrin qorunması ilə yanaşı, yeni yaşayış məkanlarının yaradılması istiqamətində işlər aparılır. Ağdərə üçün isə iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi mühüm perspektivlər açır.

Qarabağın inkişafında insan amili əsas yer tutur. İnsanların doğma yerlərə qayıtması şəhərlərin real şəkildə canlanmasının əsas göstəricisidir. Bu səbəbdən Böyük Qayıdış proqramı yalnız mənzil təminatı ilə məhdudlaşmır. Məktəblərin, səhiyyə müəssisələrinin, mədəniyyət ocaqlarının və digər xidmətlərin yaradılması da prosesin tərkib hissəsidir. Xankəndidə təhsil, Xocalıda qayıdış, Xocavənddə məskunlaşma və Ağdərədə infrastruktur işləri müxtəlif nümunələrdir. Bu istiqamətlərin hər biri Qarabağın bütöv şəkildə dirçəldilməsinə xidmət edir. 20 Sentyabr da həmin böyük prosesin tarixi yaddaşda ifadəsidir.

Zeybək Cəfərov
YAP Şuşa təşkilatının fəalı, Qarabağ Regional Gənclər və İdman İdarəsinin Şuşa rayonu üzrə gənclər və idman sektorunda Baş məsləhətçi