Seyid Yəhya Bakuviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın Bakıda keçirilməsi Azərbaycan mənəvi irsinin beynəlxalq səviyyədə öyrənilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Böyük mütəfəkkirin adı Azərbaycan tarixində dini-fəlsəfi düşüncə ənənələri ilə bağlıdır. Onun irsinin müxtəlif ölkələrdən gəlmiş alimlərin iştirakı ilə araşdırılması elmi fikir mübadiləsinə imkan verir. Belə konfranslar tarixi şəxsiyyətlərin yaradıcılığının yeni baxışlarla tədqiq edilməsinə şərait yaradır. Eyni zamanda, Azərbaycan mədəniyyətinin Türk və İslam dünyasının ümumi inkişafındakı rolu diqqətə çatdırılır. Bakuvi irsi əsrlər keçməsinə baxmayaraq, mənəvi dəyərlərin aktuallığını qoruması baxımından maraq doğurur.

Konfransın dini rəhbərlərin toplantısı ilə eyni vaxtda keçirilməsi təsadüfi mənzərə yaratmır. Bir tərəfdə müasir dövrdə dini liderlərin qarşısında duran vəzifələr müzakirə olunur, digər tərəfdə isə tarixdən gələn mənəvi irs araşdırılır. Bu iki istiqamətin bir araya gəlməsi keçmişlə müasirlik arasında əlaqənin qurulmasına imkan verir. Mənəvi dəyərlərin nəsildən-nəslə ötürülməsi cəmiyyətlərin mədəni yaddaşının qorunmasında mühüm rol oynayır. Dini liderlər və alimlər belə toplantılarda həmin dəyərlərin müasir dünyadakı yerini müzakirə edə bilirlər. Bakı bu müzakirələr üçün həm tarixi, həm də müasir xüsusiyyətləri ilə uyğun məkandır.

Azərbaycanın İslam dünyası ilə əməkdaşlığı müxtəlif beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də inkişaf etdirilir. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə münasibətlər bu istiqamətdə əsas platformalardan biridir. ICESCO ilə əməkdaşlıq isə elm, təhsil, mədəniyyət və irsin qorunması kimi sahələri əhatə edir. Bakının İslam Həmrəyliyi Oyunlarına ev sahibliyi etməsi müsəlman ölkələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi üçün əlavə imkan yaradıb. Qarşıdakı dövrdə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünün Bakıda keçirilməsi də beynəlxalq əməkdaşlıq gündəminin mühüm hadisələrindən biri olacaq. Bu proseslər Azərbaycanın İslam coğrafiyası ilə əlaqələrinin müxtəlif sahələrdə inkişaf etdiyini göstərir.

Dini liderlərin müasir dünyada üzərinə düşən vəzifələr yalnız dini məsələlərlə məhdudlaşmır. Onların ictimai çıxışları cəmiyyətlərdə münasibətlərin formalaşmasına təsir edən amillərdən biridir. Buna görə də sülh və qarşılıqlı hörmət ideyalarının dini platformalarda səsləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müxtəlif ölkələrin dini rəhbərlərinin mütəmadi görüşməsi ümumi problemlər ətrafında fikir mübadiləsini mümkün edir. Bu görüşlər tolerantlıq və qarşılıqlı anlaşma prinsiplərinin daha geniş yayılmasına kömək edə bilər. Bakıda keçirilən toplantı da həmin dialoqun davam etdirilməsi üçün imkan yaradır.

Tədbirlərin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərlə davam etdirilməsi iştirakçılara Azərbaycanın müasir reallıqları ilə tanış olmaq imkanı verir. Ağdam, Xocalı, Xankəndi və Şuşaya səfərlər bölgənin keçdiyi mürəkkəb tarixi mərhələ barədə yerində təsəvvür yaradır. İşğal illərində dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin vəziyyəti həmin dövrün nəticələrini nümayiş etdirir. Hazırda isə bölgədə yeni şəhər və kəndlərin salınması, infrastrukturun qurulması və sosial obyektlərin yaradılması həyata keçirilir. Səfər iştirakçıları bu iki fərqli mənzərəni bir səfər çərçivəsində müşahidə edə bilirlər. Bu baxımdan Qarabağ proqramı tədbirlərin tarixi və müasir aspektlərini birləşdirir.

Bakıdakı tədbirlərin əsas xüsusiyyətlərindən biri onların müxtəlif sahələri bir araya gətirməsidir. Dini toplantı, elmi konfrans və Qarabağ səfəri eyni proqram daxilində fərqli məzmunları tamamlayır. Seyid Yəhya Bakuvinin irsi mənəvi yaddaşın qorunmasını gündəmə gətirir. Dini liderlərin görüşü müasir dövrdə sülh və əməkdaşlıq məsələlərinə diqqət yönəldir. Qarabağ səfəri isə tarixi hadisələrin və bərpa prosesinin yerində öyrənilməsinə şərait yaradır. Beləliklə, tədbirlər Azərbaycanın tarixini, mədəniyyətini və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını müxtəlif istiqamətlərdən təqdim edir.

Qönçə Məmmədova — Şuşa rayon Bülbülcan adına Uşaq Musiqi Məktəbinin direktoru, YAP Şuşa rayon təşkilatının 29 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri