İslam dünyasında həmrəylik və əməkdaşlıq ideyalarının müzakirəsi müasir beynəlxalq münasibətlərdə mühüm mövzulardan biridir. Azərbaycan bu məsələyə müxtəlif beynəlxalq tədbirlər vasitəsilə diqqət yetirir. Bakının IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına ev sahibliyi etməsi həmin yanaşmanın nümunələrindən biri olub. İdmançıların və nümayəndə heyətlərinin bir araya gəlməsi müsəlman ölkələri arasında sosial və mədəni təmasları genişləndirib. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və ICESCO ilə əməkdaşlıq da bu istiqamətdə davam etdirilir. Bakıda keçirilən dini liderlər toplantısı həmin fəaliyyətin başqa bir müstəvisini təşkil edir. Beləliklə, Azərbaycan İslam həmrəyliyi mövzusunu müxtəlif platformalarda gündəmdə saxlayır.

Dini rəhbərlərin Şura toplantısında iştirakı dini icmalar arasında dialoqun əhəmiyyətini göstərir. Müxtəlif ölkələrin dini liderləri öz təcrübələrini bölüşmək və ortaq məsələləri müzakirə etmək imkanı əldə edirlər. Dini xadimlərin cəmiyyətlərə təsiri onların səsləndirdiyi fikirlərə xüsusi ictimai əhəmiyyət verir. Sülh və qarşılıqlı hörmət çağırışları müxtəlif sosial qruplar arasında anlaşmanı gücləndirə bilər. Bu səbəbdən dini liderlərin müntəzəm görüşləri yalnız təşkilati məsələ kimi qiymətləndirilmir. Onlar eyni zamanda mənəvi və sosial dialoqun inkişafına xidmət edən platformalardır. Bakı toplantısı belə əməkdaşlığın davamlılığını təmin etmək üçün imkan yaradır.

Seyid Yəhya Bakuviyə həsr olunan beynəlxalq konfrans isə İslam həmrəyliyinin tarixi və mədəni tərəfini ön plana çıxarır. Bakuvi Azərbaycan ərazisində formalaşmış İslam düşüncə ənənəsinin tanınmış simalarındandır. Onun irsinin araşdırılması Azərbaycan tarixinin İslam mədəniyyəti ilə əlaqələrinin öyrənilməsinə kömək edir. Müxtəlif ölkələrdən alimlərin konfransda iştirak etməsi elmi əlaqələrin genişləndirilməsinə şərait yaradır. Tarixi şəxsiyyətlərin irsi müxtəlif xalqlar arasında ortaq mədəni dəyərlərin müəyyənləşdirilməsinə imkan verir. Bu baxımdan Bakuvi irsi yalnız milli deyil, daha geniş sivilizasiya kontekstində də tədqiq edilir. Konfransın Bakıda təşkili bu irsin mənbə ölkəsində təqdim olunmasına imkan yaradır.

Azərbaycanın gələcəkdə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünə ev sahibliyi etməsi də diqqətəlayiqdir. Belə bir toplantı müsəlman ölkələrinin yüksək səviyyəli nümayəndələrinin bir araya gəlməsi üçün şərait yaradacaq. Dünyada müxtəlif böhranların mövcud olduğu bir dövrdə dialoq imkanlarının genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıq və qarşılıqlı anlaşma məsələlərini müzakirə etməyə çalışır. Bakı bu baxımdan müxtəlif ölkələrin təmsil olunduğu tədbirlərin keçirildiyi şəhər kimi çıxış edir. İslam dünyasının nümayəndələrinin Azərbaycanda müntəzəm görüşməsi humanitar əlaqələrin də genişlənməsinə səbəb ola bilər. Bu proseslər ölkələr arasında qarşılıqlı təmasların möhkəmlənməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.

Qarabağa səfər isə İslam həmrəyliyi platformasına Azərbaycanın müasir tarixini əlavə edir. Dini liderlər bölgədə işğalın nəticələri və hazırkı bərpa prosesi haqqında yerində məlumat əldə edirlər. Xocalı Memorial Kompleksi tarixi yaddaşın qorunması baxımından diqqət çəkən məkanlardan biridir. Ağdam və digər şəhərlərdə aparılan yenidənqurma işləri isə yeni inkişaf mərhələsini nümayiş etdirir. Şuşanın mədəni irsi səfərin tarixi tərəfini daha da zənginləşdirir. Beləliklə, dini liderlərin səfəri həm keçmiş hadisələrin öyrənilməsi, həm də bölgənin gələcəyi ilə bağlı quruculuğun müşahidəsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Aynurə Məlikova — YAP Şuşa rayon təşkilatının 25 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri