Qarabağa qayıdış Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi əsas sosial proseslərdən biridir. Ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yerlərinə qayıtması üçün şərait yaradılır. Bu proses yaşayış evlərinin tikilməsi ilə yanaşı, sosial infrastrukturun qurulmasını da tələb edir. Məktəblərin, tibb müəssisələrinin və xidmət obyektlərinin yaradılması qayıdışın davamlılığı üçün vacibdir. 20 sentyabrın Dövlət Suverenliyi Günü kimi qeyd olunması bu yeni mərhələnin tarixi əsaslarını xatırladır. Qayıdış prosesinin hər bir mərhələsi suverenliyin sosial nəticələrini nümayiş etdirir. Beləliklə, tarixi hadisə gündəlik həyatın yenidən qurulması ilə tamamlanır.

2020-ci il müharibəsindən sonra Qarabağda bərpa prosesinin əsası qoyuldu. 2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycanın bütün ərazisində suverenliyin bərpa edildiyini bildirməsi yeni idarəçilik imkanları yaratdı. Prezidentin 2024-cü il Sərəncamında da 20 sentyabrın Dövlət Suverenliyi Günü kimi qeyd olunması müəyyən edildi. Bu qərar 2023-cü il hadisələrinin dövlətçilik tarixindəki yerini rəsmiləşdirdi. Qarabağa qayıdış isə həmin tarixi nəticənin sosial davamı kimi nəzərdən keçirilir. İnsanların doğma yerlərinə dönməsi uzun illər davam edən məcburi köçkünlük probleminin aradan qaldırılması istiqamətində mühüm mərhələdir. Bu baxımdan Böyük Qayıdış həm humanitar, həm də inkişaf layihəsidir.

Qayıdış prosesinin uğurlu olması üçün təhlükəsizliyin və sosial şəraitin təmin edilməsi mühüm şərtdir. Yeni yollar regionun müxtəlif yaşayış məntəqələri arasında əlaqəni gücləndirir. Enerji, su və rabitə infrastrukturu insanların gündəlik həyatının təşkilinə imkan yaradır. Təhsil və səhiyyə obyektlərinin yaradılması isə sosial xidmətlərin əlçatanlığını artırır. Bu işlərin paralel aparılması Qarabağda dayanıqlı yaşayış mühitinin formalaşmasına şərait yaradır. Dövlət Suverenliyi Günü beləliklə, yalnız siyasi tarixlə deyil, insanların qayıdışı və yeni həyat qurması ilə də əlaqələnir. Bu proses Azərbaycanın qarşısında duran uzunmüddətli bərpa və inkişaf vəzifələrinin əsas istiqamətlərindən biridir.

Aynurə Məlikova — YAP Şuşa rayon təşkilatının 25 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri