Vətən müharibəsində əldə edilmiş tarixi Qələbədən sonra Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyatın bərpasıdır. Bu istiqamətdə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı dövlətimizin sosial və iqtisadi siyasətində xüsusi yer tutur. Uzun illər doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların öz yurdlarına qayıtması böyük mənəvi və tarixi əhəmiyyət daşıyır. Zəngilan rayonu bu prosesin ilk mərhələlərindən etibarən mühüm quruculuq məkanlarından birinə çevrilmişdir. Rayonun yenidən məskunlaşdırılması yalnız yaşayış evlərinin tikintisi ilə məhdudlaşmır. Prezident İlham Əliyevin müəyyənləşdirdiyi inkişaf istiqamətləri müasir infrastrukturun yaradılmasını və dayanıqlı iqtisadi fəaliyyətin təmin olunmasını da əhatə edir. Bu baxımdan Zəngilanın dirçəlişi Azərbaycanın postmüharibə dövründə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı yenidənqurma siyasətinin mühüm nümunəsidir.

1993-cü ilin oktyabrında Zəngilanın işğal edilməsi rayon sakinlərinin həyatında ağır və unudulmaz hadisə olmuşdur. Füzuli və Cəbrayıl istiqamətlərində yaranmış hərbi vəziyyət Zəngilanın müdafiəsini ciddi şəkildə çətinləşdirmişdi. Mühasirə şəraitində qalan əhali təhlükəsizliyini qorumaq üçün Araz çayını keçməyə məcbur olmuşdu. Doğma evlərindən ayrılan insanlar uzun illər məcburi köçkünlük həyatı yaşamışdılar. Onların ən böyük arzusu bir gün yenidən Zəngilana qayıtmaq və doğma yurdlarında yaşamaq idi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 2020-ci ildə qazanılan tarixi Qələbə bu arzunun reallaşmasına yol açdı. Zəngilan şəhərinin oktyabrın 20-də azad edilməsi xalqımızın yaddaşında böyük sevinc və qürur doğuran hadisəyə çevrildi.

Zəngilanın yenidən qurulmasında Ağalı kəndində həyata keçirilən ağıllı kənd layihəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu layihə müasir texnologiyaların kənd yaşayış məntəqələrinin inkişafında tətbiqinə əsaslanır. Yaşayış evlərinin, sosial obyektlərin və kommunal sistemlərin müasir standartlara uyğun qurulması əhalinin rahatlığına xidmət edir. İnformasiya texnologiyalarından istifadə kənd təsərrüfatı və digər iqtisadi fəaliyyət sahələrinin səmərəliliyini artırmaq üçün imkanlar yaradır. Prezident İlham Əliyevin Ağalı kəndində həyata keçirilən işlərə xüsusi diqqət yetirməsi bu modelin ölkəmizin inkişaf strategiyasında mühüm yer tutduğunu göstərir. Layihənin əsas məqsədlərindən biri kənd yerlərində yaşayış şəraitini yaxşılaşdırmaqla əhalinin dayanıqlı məskunlaşmasını təmin etməkdir. Ağalı təcrübəsi gələcəkdə digər azad edilmiş yaşayış məntəqələrinin inkişafı üçün də əhəmiyyətli nümunə kimi qiymətləndirilə bilər.

Zəngilanın iqtisadi potensialının bərpası Böyük Qayıdışın davamlılığını təmin edən mühüm amillərdən biridir. Rayonda kənd təsərrüfatı sahəsində həyata keçirilən layihələr yeni məşğulluq imkanlarının yaranmasına xidmət edir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə təşəbbüsü olan Dost Aqropark layihəsi bu istiqamətdə diqqət çəkən nümunələrdəndir. Müasir kənd təsərrüfatı texnologiyalarının tətbiqi istehsalın səmərəliliyinin artırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən iqtisadi siyasət azad edilmiş ərazilərdə sahibkarlığın və investisiya imkanlarının genişləndirilməsinə də yönəlmişdir. Yeni iş yerlərinin yaradılması doğma torpaqlarına qayıdan insanların sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına kömək edə bilər. Beləliklə, Zəngilanın dirçəlişi sosial məskunlaşma ilə iqtisadi inkişafın qarşılıqlı əlaqəsi əsasında həyata keçirilir.

Rayonun nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı Zəngilanın gələcək perspektivləri baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi regionun beynəlxalq bağlantı imkanlarını genişləndirmişdir. Horadiz–Zəngilan–Ağbənd dəmir yolu layihəsi yük və sərnişin daşımaları üçün yeni perspektivlər yaradır. Horadiz–Cəbrayıl–Zəngilan–Ağbənd avtomobil yolu da regional nəqliyyat sisteminin mühüm hissələrindən biridir. Bu layihələr Zəngilanın iqtisadi əlaqələrinin genişləndirilməsi və yeni investisiya imkanlarının yaranması baxımından əhəmiyyətlidir. Prezident İlham Əliyevin nəqliyyat bağlantılarının inkişafına verdiyi önəm Azərbaycanın regional iqtisadi əməkdaşlıq strategiyası ilə sıx bağlıdır. Müasir yolların və kommunikasiya sistemlərinin yaradılması əhalinin gündəlik həyatının yaxşılaşdırılmasına da xidmət edir.

Böyük Qayıdış proqramının uğurla həyata keçirilməsi üçün sosial infrastrukturun yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təhsil, səhiyyə və digər ictimai xidmətlərin əlçatanlığı əhalinin doğma torpaqlarında dayanıqlı məskunlaşmasının əsas şərtlərindəndir. Zəngilanda yeni yaşayış komplekslərinin inşası rayonun şəhər mühitinin yenidən formalaşmasına imkan yaradır. Tarixi və mədəni abidələrin bərpası isə quruculuq prosesinə mənəvi məzmun qazandırır. Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə Zəngilan şəhərində tarixi məscidin bərpası milli irsin qorunmasına xidmət edən mühüm layihələrdəndir. Prezident İlham Əliyevin azad edilmiş ərazilərdə aparılan işlərə davamlı diqqəti bu prosesin dövlət siyasətində prioritet mövqe tutduğunu nümayiş etdirir. Bütün bu tədbirlər Zəngilanın müasir və yaşamaq üçün əlverişli rayona çevrilməsi məqsədinə xidmət edir.

20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü rayonun azadlığını və yenidən dirçəlişini özündə birləşdirən əlamətdar tarixdir. Bu gün Zəngilan uğrunda döyüşmüş hərbi qulluqçularımızın qəhrəmanlığını və şəhidlərimizin əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edirik. Vətən müharibəsində qazanılan Qələbə xalqımızın milli birliyinin və dövlətimizin qətiyyətinin mühüm nəticəsi olmuşdur. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı həmin Qələbənin sosial və iqtisadi nailiyyətlərlə möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Doğma yurdlarına qayıdan ailələrin sevinci Zəngilanın yenidən həyat qazandığını göstərir. Rayonun gələcək inkişafı üçün həyata keçirilən layihələr yeni nəsillərin daha əlverişli şəraitdə yaşamasına imkan yaradacaqdır. Zəngilanın azadlıqdan quruculuğa uzanan yolu Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında milli qürur və dirçəliş nümunəsi kimi yaşayacaqdır.

Elmir Rzayev
YAP Şuşa rayon təşkilatının əməkdaşı