Müasir dünyada təhlükəsizlik anlayışı yalnız hərbi və siyasi məsələlərlə məhdudlaşmır. İqtisadi sabitlik, sosial rifah, ekoloji tarazlıq və humanitar əməkdaşlıq da dövlətlərin təhlükəsizlik sisteminin mühüm tərkib hissələrinə çevrilmişdir. Bu səbəbdən beynəlxalq təşkilatların fəaliyyətində dayanıqlı inkişaf məsələlərinə daha geniş yer ayrılır. Azərbaycan regional təhlükəsizliyin təmin olunmasını sosial və iqtisadi tərəqqi ilə əlaqələndirən siyasət həyata keçirir. Bakıda keçirilən AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşü bu yanaşmanın beynəlxalq səviyyədə təqdim edilməsi baxımından mühüm platforma oldu. Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirilən fikirlər təhlükəsizlik və inkişaf məsələlərinin bir-biri ilə sıx bağlı olduğunu nümayiş etdirdi.

Azərbaycanın xarici siyasətində dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət regional sabitliyin əsas şərtlərindən biri kimi qiymətləndirilir. Uzun illər davam edən işğal ölkəmizin təhlükəsizlik mühitinə və sosial inkişaf imkanlarına ciddi təsir göstərmişdir. Məcburi köçkünlük problemi minlərlə ailənin həyat şəraitində ağır dəyişikliklər yaratmışdı. İşğal nəticəsində yaşayış məntəqələrinin və sosial infrastrukturun dağıdılması genişmiqyaslı humanitar çətinliklərə səbəb olmuşdu. Prezident İlham Əliyevin çıxışında bu tarixi təcrübəyə diqqət yetirilməsi təhlükəsizlik problemlərinin insan həyatına təsirinin də qiymətləndirilməsinə imkan verir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi isə sosial infrastrukturun yenidən qurulması üçün yeni şərait formalaşdırmışdır.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan yenidənqurma işləri postmünaqişə dövrünün mühüm inkişaf istiqamətlərindən biridir. Azad edilmiş ərazilərdə müasir yaşayış məntəqələrinin yaradılması əhalinin təhlükəsiz və dayanıqlı həyat şəraitinin təmin olunmasına xidmət edir. Səhiyyə, təhsil və digər sosial xidmətlərin bərpası insanların doğma yurdlarına qayıdışının əsas şərtlərindəndir. Müasir tibb müəssisələrinin yaradılması regionda əhalinin sağlamlığının qorunması imkanlarını genişləndirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən quruculuq siyasəti sosial rifahın yüksəldilməsini regional inkişafın mühüm məqsədlərindən biri kimi müəyyənləşdirir. Bu proses təhlükəsizliyin yalnız sərhədlərin qorunması deyil, həm də insanların gündəlik həyatının yaxşılaşdırılması ilə bağlı olduğunu göstərir.

Dayanıqlı inkişafın təmin olunmasında ekoloji təhlükəsizlik məsələləri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İqlim dəyişmələri, təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə və ətraf mühitin qorunması beynəlxalq əməkdaşlığın aktual istiqamətlərindəndir. Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq platformalarda ekoloji problemlərin birgə həllinin vacibliyini dəstəkləyir. AQEM çərçivəsində ətraf mühit və dayanıqlı inkişaf sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üzv dövlətlər arasında təcrübə mübadiləsinə imkan yarada bilər. Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın bu istiqamətdəki prioritetlərinin təqdim olunması ölkəmizin müasir qlobal çağırışlara verdiyi əhəmiyyəti əks etdirir. Ekoloji təhlükəsizlik sahəsində qarşılıqlı fəaliyyət uzunmüddətli regional sabitliyin möhkəmlənməsinə də xidmət edə bilər.

İnsan kapitalının inkişafı və sosial xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması davamlı tərəqqinin əsas şərtləri sırasındadır. Təhsil və səhiyyə sistemlərinin inkişafı cəmiyyətin sosial dayanıqlığını gücləndirən mühüm amillərdəndir. Müxtəlif dövlətlər arasında elmi və tibbi təcrübənin paylaşılması yeni texnologiyaların tətbiqinə şərait yarada bilər. Rəqəmsallaşmanın genişlənməsi səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığının artırılması baxımından da əhəmiyyətli imkanlar formalaşdırır. Azərbaycanın AQEM sədrliyi çərçivəsində rəqəmsal əməkdaşlığa verdiyi önəm bu istiqamətdə yeni tərəfdaşlıq perspektivləri yaradır. Belə əməkdaşlıq dövlətlərin sosial inkişaf məqsədlərinə nail olmasına və əhalinin rifahının yüksəlməsinə töhfə verə bilər.

AQEM-in Bakı Zirvəsi regional təhlükəsizliklə dayanıqlı inkişaf arasında mövcud əlaqələrin siyasi səviyyədə müzakirəsi üçün mühüm imkan yaratdı. Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlığa yalnız siyasi deyil, həm də sosial və humanitar baxımdan yanaşdığını nümayiş etdirdi. Dövlətimizin həyata keçirdiyi siyasət təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi ilə insanların həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasını qarşılıqlı əlaqədə nəzərdən keçirir. Azərbaycanın təşkilata sədrliyinin davam etdirilməsi bu sahələrdə başlanmış təşəbbüslərin inkişafı üçün əlavə imkanlar yaradır. Regional tərəfdaşlığın gücləndirilməsi iqtisadi sabitliyin və sosial rifahın təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bakı Zirvəsində səsləndirilən mesajlar Azərbaycanın təhlükəsiz, sabit və dayanıqlı inkişaf edən regionun formalaşmasına töhfə vermək niyyətini bir daha ortaya qoydu.

Kamalə Səfərova
Şuşa Mərkəzi Rayon Xəstəxanası PHŞ-nin direktoru, YAP Şuşa rayon təşkilatının 24 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri