Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasət kursunda Türk dünyası ilə münasibətlərin inkişafı xüsusi yer tutur. Bu istiqamətdə Türkmənistanla əməkdaşlıq həm tarixi yaxınlıq, həm də müasir geosiyasi maraqlar baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. İki ölkə arasında formalaşmış münasibətlər artıq ənənəvi dostluq çərçivəsini aşaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib. Dövlət başçılarının qarşılıqlı etimada əsaslanan siyasi dialoqu əməkdaşlığın bütün istiqamətlər üzrə inkişafına güclü təkan verir. İyunun 22-də Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycana dövlət səfəri də bu baxımdan diqqət çəkən hadisələrdən biri oldu. Səfər çərçivəsində keçirilən görüşlər, aparılan müzakirələr və imzalanan sənədlər tərəflərin gələcək əməkdaşlıqla bağlı aydın strateji baxışa malik olduğunu göstərdi. Xüsusilə regional və qlobal çağırışların artdığı bir dövrdə Azərbaycan ilə Türkmənistanın ortaq mövqedən çıxış etməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Bütün bunlar münasibətlərin davamlı inkişafının siyasi əsaslarının kifayət qədər möhkəm olduğunu təsdiqləyir.

Azərbaycan və Türkmənistan arasında münasibətlərin gücü ilk növbədə ortaq tarixi köklərdən qaynaqlanır. Hər iki xalq oğuz mənşəli türk xalqları olaraq əsrlər boyu eyni mədəni dəyərləri yaşadıb və inkişaf etdirib. Dil yaxınlığı, dini bağlılıq və oxşar milli-mənəvi xüsusiyyətlər xalqlar arasında təbii yaxınlıq formalaşdırıb. Məhz bu amillər dövlətlərarası münasibətlərə də müsbət təsir göstərərək əməkdaşlığın etibarlı təməlinə çevrilib. Müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycan və Türkmənistan bu ortaq irsi yeni şəraitdə daha da zənginləşdirə biliblər. Humanitar sahədə həyata keçirilən layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı daha da gücləndirib. Müxtəlif mədəni tədbirlər, sərgilər və forumlar bu əlaqələrin canlı saxlanılmasına xidmət edir. Nəticədə siyasi münasibətlər cəmiyyətlər arasında mövcud olan mənəvi yaxınlıqla daha da möhkəmlənir.

Müasir dövrdə Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin əsas istiqamətlərindən biri nəqliyyat-logistika sahəsində əməkdaşlıqdır. Hər iki ölkə Avrasiya məkanında mühüm tranzit qovşağı funksiyasını yerinə yetirir. Şərq ilə Qərbi birləşdirən marşrutların üzərində yerləşən Bakı və Türkmənbaşı limanları beynəlxalq yükdaşımaların əhəmiyyətli hissəsini qəbul edir. Son illərdə bu sahədə həyata keçirilən infrastruktur layihələri tərəflərin imkanlarını daha da genişləndirib. Xəzər dənizi üzərindən yük axınının artması regionun iqtisadi əhəmiyyətini yüksəldir. Bu proses həm də beynəlxalq ticarət əlaqələrinin inkişafına əlavə töhfələr verir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə reallaşdırılan nəqliyyat layihələri Türkmənistan üçün də yeni imkanlar açır. Nəticədə iki ölkə qlobal logistika zəncirinin vacib iştirakçılarına çevrilirlər.

Enerji sektoru Azərbaycan və Türkmənistan əməkdaşlığının ən perspektivli istiqamətlərindən biri hesab olunur. Dünyanın enerji xəritəsində mühüm mövqeyə malik olan bu ölkələr zəngin karbohidrogen ehtiyatlarına sahibdirlər. Son illərdə enerji sahəsində əldə edilən razılaşmalar tərəfdaşlığın yeni mərhələyə daxil olmasına səbəb olub. Xəzər dənizində yerləşən “Dostluq” yatağı ilə bağlı əməkdaşlıq bunun ən mühüm nümunələrindən biridir. Bu layihə təkcə iqtisadi baxımdan deyil, həm də siyasi baxımdan əhəmiyyətli hesab olunur. Çünki birgə fəaliyyət qarşılıqlı etimadın daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. Azərbaycanın mövcud enerji infrastrukturu Türkmənistanın ixrac imkanlarının genişlənməsi üçün əlverişli şərait yaradır. Beləliklə, enerji əməkdaşlığı regional təhlükəsizliyin vacib elementlərindən birinə çevrilir.

Son illərdə iki ölkə arasında sənaye sahəsində də uğurlu əməkdaşlıq nümunələri meydana çıxıb. Bakı Gəmiqayırma Zavodunda Türkmənistan üçün inşa edilən tanker bunun ən parlaq göstəricilərindən biridir. Bu layihə Azərbaycanın sənaye potensialını və texnoloji imkanlarını nümayiş etdirməklə yanaşı, tərəflər arasında qarşılıqlı etimadın səviyyəsini də göstərir. Müasir standartlara uyğun şəkildə tikilən gəmi Türkmənistanın nəqliyyat imkanlarının genişlənməsinə xidmət edəcək. Belə təşəbbüslər iqtisadi əməkdaşlığın praktiki nəticələr verdiyini nümayiş etdirir. Eyni zamanda yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi üçün əlverişli zəmin yaradır. Sənaye sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi gələcəkdə qarşılıqlı investisiyaların artmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Bu isə hər iki ölkənin iqtisadi inkişafına əlavə töhfə verəcək.

Mədəni-humanitar sahədə əlaqələrin inkişafı Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinə xüsusi məzmun qazandırır. Son illərdə keçirilən qarşılıqlı mədəniyyət günləri xalqlar arasında mənəvi körpülərin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edib. Azərbaycan mədəniyyətinin Türkmənistanda, Türkmənistan mədəniyyətinin isə Azərbaycanda təqdim olunması qarşılıqlı marağı artırıb. Təhsil və elm sahəsində əməkdaşlıq da yeni mərhələyə qədəm qoyub. Müxtəlif forumlar və beynəlxalq tədbirlər çərçivəsində qurulan əlaqələr gələcək əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir. Xeyriyyə və sosial layihələr də münasibətlərin humanitar ölçüsünü zənginləşdirir. Bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən fondlar arasında əməkdaşlıq xüsusi diqqət çəkir. Nəticədə münasibətlər yalnız siyasi və iqtisadi maraqlarla deyil, həm də mənəvi dəyərlərlə möhkəmlənir.

Bu gün Azərbaycan və Türkmənistan arasında formalaşmış münasibətlər regional əməkdaşlığın uğurlu modelinə çevrilib. Hər iki ölkə qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqluluq və etimad prinsiplərinə əsaslanan siyasət həyata keçirir. Prezident İlham Əliyevin və Türkmənistan rəhbərliyinin siyasi iradəsi əlaqələrin davamlı inkişafını təmin edir. Mövcud tərəfdaşlıq modeli regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə də mühüm töhfə verir. Nəqliyyat, enerji, sənaye və humanitar sahələrdə əldə olunan nəticələr əməkdaşlığın geniş potensiala malik olduğunu göstərir. Qarşıdakı dövrdə yeni layihələrin reallaşdırılması bu potensialın daha dolğun şəkildə istifadə olunmasına imkan yaradacaq. Azərbaycan və Türkmənistanın ortaq maraqlara əsaslanan fəaliyyəti Türk dünyasında inteqrasiyanın güclənməsinə də xidmət edir. Bütün bunlar iki qardaş ölkənin gələcəkdə daha böyük uğurlara imza atacağını əminliklə söyləməyə əsas verir.

Namiq Hüseynov

YAP Şuşa rayon təşkilatının 35 saylı ərazi partiya təşkilatınn sədri