Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətlər uzun illər ərzində davamlı şəkildə inkişaf etmişdir. Bu əlaqələrin əsasında ortaq tarix, dil və mədəniyyət dayanır. İki xalqın qardaşlıq münasibətləri dövlətlərarası əməkdaşlığın əsasını təşkil edir. Qarşılıqlı etimad münasibətlərin daha da dərinləşməsinə şərait yaratmışdır. Müstəqillik dövründə tərəflər bütün sahələrdə əlaqələri genişləndirmişlər. Strateji tərəfdaşlıq münasibətləri zaman keçdikcə daha da güclənmişdir. Bu əməkdaşlıq modeli beynəlxalq aləmdə də maraqla qarşılanır. Nəticədə Azərbaycan və Türkiyə müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlmişdir.

2021-ci il iyunun 15-də imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi münasibətlərin yeni mərhələsini müəyyən etmişdir. Bu sənəd Şuşa şəhərində imzalanmaqla tarixi əhəmiyyət qazanmışdır. Qarabağ Zəfərindən sonra belə bir sənədin qəbul edilməsi xüsusi siyasi məna daşıyır. Bəyannamədə iki dövlət arasında əməkdaşlığın bütün əsas istiqamətləri öz əksini tapmışdır. Sənəd müttəfiqlik münasibətlərinin hüquqi bazasını daha da möhkəmləndirmişdir. Burada ortaq maraqların qorunması ilə bağlı mühüm müddəalar yer almışdır. Tərəflər gələcək fəaliyyət istiqamətlərini də aydın şəkildə müəyyən etmişlər. Bu baxımdan Şuşa Bəyannaməsi strateji əhəmiyyətə malikdir.

Siyasi əməkdaşlıq sənədin əsas istiqamətlərindən biri hesab olunur. Azərbaycan və Türkiyə beynəlxalq təşkilatlarda daim bir-birini dəstəkləyir. Regional məsələlərdə ortaq mövqedən çıxış etmək münasibətlərin gücünü nümayiş etdirir. Diplomatik əlaqələrin genişləndirilməsi qarşılıqlı maraqlara xidmət edir. Xarici siyasət sahəsində koordinasiya mühüm nəticələr verir. Tərəflərin beynəlxalq nüfuzu bu əməkdaşlıq sayəsində daha da artır. Siyasi həmrəylik müttəfiqlik münasibətlərinin vacib göstəricilərindən biridir. Bu istiqamət gələcəkdə də prioritet olaraq qalacaqdır.

Müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müasir dövrdə təhlükəsizlik məsələləri dövlətlərin əsas prioritetlərindən biridir. Azərbaycan və Türkiyə bu istiqamətdə uğurlu əməkdaşlıq modeli formalaşdırmışdır. Birgə hərbi təlimlər və müdafiə layihələri tərəflərin imkanlarını genişləndirir. Qarşılıqlı yardım prinsipi təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın əsasını təşkil edir. Bu yanaşma regionda sabitliyin qorunmasına xidmət edir. Eyni zamanda potensial təhdidlərə qarşı effektiv mexanizmlər yaradır. Müdafiə əməkdaşlığı müttəfiqliyin ən güclü sütunlarından biridir.

İqtisadi sahədə əməkdaşlıq da mühüm nəticələr verməkdədir. Qarşılıqlı investisiyalar iqtisadi potensialın daha da güclənməsinə səbəb olur. Enerji layihələri beynəlxalq əhəmiyyət daşıyan təşəbbüslər sırasındadır. Nəqliyyat və logistika sahəsində həyata keçirilən layihələr regionun inkişafına töhfə verir. Ticarət dövriyyəsinin artırılması əsas məqsədlərdən biri kimi müəyyən edilmişdir. Yeni sənaye layihələri iqtisadi inteqrasiyanı sürətləndirir. Bu əməkdaşlıq hər iki ölkənin rifah səviyyəsinin yüksəlməsinə xidmət edir. İqtisadi münasibətlər gələcək inkişafın əsas dayaqlarından biridir.

Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin ən mühüm siyasi sənədlərindən biri kimi tarixə düşmüşdür. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət bu əməkdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə şərait yaratmışdır. İki dövlət bütün sahələrdə əməkdaşlığı uğurla davam etdirir. Regionda sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması əsas məqsədlərdən biri olaraq qalır. Müttəfiqlik münasibətləri beynəlxalq əhəmiyyət daşıyan nümunə kimi çıxış edir. Azərbaycan və Türkiyə ortaq maraqlar naminə gələcəkdə də birgə fəaliyyət göstərəcəklər. Bu birlik xalqların rifahına və dövlətlərin inkişafına xidmət edir. Şuşa Bəyannaməsi isə bu qardaşlığın əbədi simvollarından biri olaraq qalacaqdır.

Gülsarə Abbasova

Respublikanın “Əməkdar mədəniyyət işçisi”, Şuşa Rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin direktoru,YAP Şuşa rayon təşkilatının 32 saylı ərazi partiya təşkilatının sədr müavini