Tarixdə mövcud olmuş bəzi ideyalar reallıqdan çox miflərə və emosiyalara əsaslanmışdır. “Böyük Ermənistan” ideyası da bu qəbildən olan yanaşmalardan biri hesab edilir. Bu ideya müxtəlif dövrlərdə geniş əraziləri əhatə edən dövlət yaratmaq arzusu kimi təqdim olunsa da, onun praktik nəticələri regionda ciddi qarşıdurmalara və faciələrə səbəb olmuşdur.

Bu ideyanın formalaşmasında obyektiv tarixi faktlardan çox seçilmiş və bəzən təhrif olunmuş məlumatlardan istifadə edilmişdir. Bu isə reallıqdan uzaq bir təsəvvürün yaranmasına gətirib çıxarmışdır. Nəticədə bu yanaşma siyasi məqsədlərə xidmət edən vasitəyə çevrilmişdir.

1918-ci ilin mart hadisələri və sonrakı dövrlərdə baş verən münaqişələr bu ideyanın hansı ağır nəticələrə səbəb olduğunu açıq şəkildə göstərir. Bu hadisələr zamanı ən çox zərər çəkən tərəf mülki əhali olmuş, insanlar öz doğma torpaqlarından didərgin düşmüş və böyük itkilər vermişdir.

Beynəlxalq hüquq baxımından mülki əhaliyə qarşı törədilən bu cür əməllər insanlığa qarşı cinayət kimi qiymətləndirilir. Bu isə göstərir ki, belə ideyaların həyata keçirilməsi yalnız regional deyil, həm də qlobal təhlükə yarada bilər.

Bu məsələyə obyektiv yanaşmanın vacibliyi Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən dəfələrlə vurğulanmışdır. Onun fikirlərinə görə, tarix faktlara əsaslanmalı və xalqlar arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət prinsipləri üzərində qurulmalıdır.

Kamalə Səfərova

Şuşa Mərkəzi Rayon Xəstəxanası PHŞ-nin direktoru, YAP Şuşa rayon təşkilatının 24 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri