Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirilmiş zorakılıqların kökləri dərin tarixə dayanır və xüsusilə XIX əsrdən etibarən sistemli xarakter almışdır. Bu dövrdə regionda baş verən dəyişikliklər nəticəsində etnik balansın pozulması gələcək faciələrin əsasını qoymuşdur. Tarixi proseslər göstərir ki, bu hadisələr təsadüfi deyil, məqsədyönlü siyasətin nəticəsi olmuşdur.

XX əsrin əvvəllərində bu siyasət daha açıq şəkildə özünü göstərmişdir. 1905–1907-ci illərdə baş verən qarşıdurmalar, daha sonra isə 1918-ci ilin mart hadisələri bu siyasətin davamı idi. Bu hadisələr zamanı dinc əhali xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilmiş, yaşayış məntəqələri dağıdılmışdır.

1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş verən qırğınlar Azərbaycanın müxtəlif bölgələrini əhatə etmişdir. Bakı ilə yanaşı, Şamaxı, Quba və digər ərazilərdə də kütləvi qətllər törədilmişdir. Bu hadisələr nəticəsində minlərlə insan həyatını itirmiş, yüzlərlə kənd məhv edilmişdir.

Tarixi həqiqətlərin üzə çıxarılması uzun müddət mümkün olmamışdır. Yalnız müstəqillik dövründə aparılan araşdırmalar nəticəsində bu hadisələrə obyektiv qiymət verilmişdir. Bu istiqamətdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Onun təşəbbüsü ilə qəbul edilən qərarlar sayəsində 31 mart hadisələri dövlət səviyyəsində tanınmış və bu faciələrin araşdırılması üçün geniş imkanlar yaradılmışdır. Bu gün həmin siyasət davam etdirilərək tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində işlər görülür.

Nizami Şahvələdov

YAP Şuşa rayon təşkilatının 33 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri