Azərbaycan hazırda iqtisadi inkişafının yeni mərhələsinə qədəm qoyaraq rəqəmsal transformasiyanı strateji prioritetə çevirib. Müasir çağırışlar fonunda dövlət-özəl tərəfdaşlığının gücləndirilməsi, biznes mühitində rəqəmsal həllərin tətbiqinin genişləndirilməsi və innovasiya yönümlü iqtisadi modelin formalaşdırılması əsas hədəflər sırasındadır.Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən və “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası”na həsr olunan müşavirə bu istiqamətdə vahid fəaliyyət çərçivəsinin müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Rəqəmsallaşmanın iqtisadi artımın əsas drayverinə çevrilməsi, süni intellekt texnologiyalarının idarəetmədə tətbiqi və rəqəmsal imkanların real iqtisadi dividendlərə transformasiyası qarşıda duran əsas vəzifələr kimi müəyyən edilib.

Son illər ölkədə rəqəmsal iqtisadiyyatın institusional bazasının möhkəmləndirilməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atılıb. Dövlət idarəçiliyində çevik və şəffaf mexanizmlərin qurulması üçün “Hökumət buludu” platforması yaradılıb, SİMA Biometrik İmza elektron identifikasiya imkanlarını genişləndirib, mygov portalı isə vətəndaşların rəqəmsal xidmətlərə çıxışını asanlaşdırıb. Bu alətlər dövlət xidmətlərinin operativliyini artırmaqla yanaşı, məlumat mübadiləsinin təhlükəsiz və sistemli şəkildə aparılmasına şərait yaradır. Nəticədə rəqəmsal transformasiya təkcə texnoloji yenilənmə deyil, həm də idarəetmə fəlsəfəsinin modernləşməsi kimi çıxış edir.
İnnovasiya ekosisteminin genişləndirilməsi də iqtisadiyyatın rəqabət qabiliyyətinin artırılmasında mühüm rol oynayır. Startapların və texnopark rezidentlərinin sayının artması, maliyyə texnologiyaları sektorunda çoxsaylı subyektlərin fəaliyyəti rəqəmsal sahibkarlığın inkişafını sürətləndirir. Xüsusilə “FinTech” sahəsindəki dinamika nağdsız ödənişlərin payının yüksəlməsinə, maliyyə inklüzivliyinin genişlənməsinə və iqtisadi əməliyyatların şəffaflaşmasına təkan verir. Bu proseslər iqtisadiyyatın ənənəvi sahələri ilə rəqəmsal texnologiyalar arasında sinerji yaradaraq əlavə dəyər formalaşdırır.
Azərbaycanın geostrateji mövqeyi və güclü enerji infrastrukturu rəqəmsal dəhlizlərin qurulması üçün əlverişli zəmin yaradır. Asiya ilə Avropa arasında yerləşən ölkə həm nəqliyyat, həm də enerji tranziti baxımından mühüm rol oynayır və bu üstünlüklər rəqəmsal məlumat axınlarının idarə olunmasında da perspektivlər açır. Artırılmış generasiya gücü, o cümlədən “yaşıl enerji” layihələri data mərkəzlərinin dayanıqlı enerji ilə təminatını mümkün edir. Bu isə ölkənin regional rəqəmsal hab kimi formalaşmasına və beynəlxalq texnoloji əməkdaşlığın genişlənməsinə əlavə imkanlar yaradır.
Beynəlxalq tərəfdaşlıq münasibətləri də rəqəmsal inkişaf strategiyasının vacib sütunlarından biridir. Amerika Birləşmiş Ştatları ilə texnologiya və innovasiya sahəsində əməkdaşlıq, Avropa İttifaqı ölkələri ilə strateji sənədlərin mövcudluğu, həmçinin Çin Xalq Respublikası ilə imzalanmış tərəfdaşlıq mexanizmləri Azərbaycanın qlobal rəqəmsal inteqrasiyasını dərinləşdirir. Qabaqcıl texnologiyalara sərmayə axınının təşviqi və xarici investisiyalar üçün əlverişli hüquqi mühitin formalaşdırılması innovasiya əsaslı iqtisadi modelin dayanıqlığını artırır. Bu kontekstdə ölkənin uzunmüddətli tərəfdaşlıq təcrübəsi və etibarlı investisiya imici xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Rəqəmsal arxitekturanın möhkəmləndirilməsi yalnız texnoloji infrastrukturla məhdudlaşmır; burada insan kapitalının inkişafı və kibertəhlükəsizlik məsələləri də ön plandadır. Süni intellektin dövlət idarəçiliyində tətbiqi proseslərin optimallaşdırılmasına, vətəndaş-məmur münasibətlərinin səmərəliliyinin artırılmasına xidmət edir. Eyni zamanda kibertəhlükələrə qarşı dayanıqlı müdafiə mexanizmlərinin qurulması, ixtisaslı kadrların hazırlanması və rəqəmsal bacarıqların genişləndirilməsi strateji məqsədlərə çatmaq üçün vacibdir. Bütün bu tədbirlər Azərbaycanın rəqəmsal iqtisadiyyatda payını artırmaqla yanaşı, ölkəni regionun aparıcı rəqəmsal mərkəzlərindən birinə çevirmək hədəfinə xidmət edir.

Təvəkkül Əliyev

“Əməkdar müəllim”, YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri