Cəbrayıl rayonunun fərqləndirici cəhəti təkcə coğrafi mövqeyi deyil, həm də arxeoloji və memarlıq abidələrinin çoxluğudur. Divlər sarayı mağarası, Qız qalası, Başıkəsik gümbəz, Xudafərin körpüləri, Sultan Məcid hamamı, Dairəvi türbələr və onlarla digər nümunə bu torpağın mədəni qatlarını göstərir. İşğal illərində bu abidələrin əksəriyyəti ya yerlə-yeksan edildi, ya da ağır dağıntıya məruz qaldı; beləliklə, ziyan yalnız iqtisadi göstəricilərlə ölçülə bilməyəcək səviyyəyə çatdı.Azadlıqdan sonra Cəbrayılın bərpası fiziki tikinti layihələrindən daha geniş məna daşıyır. Burada əsas ideya mədəni yaddaşın ardıcıllığını bərpa etmək, tarix və müasirlik arasında körpü salmaqdır. Bunun üçün təhsil ocaqları, mədəniyyət mərkəzləri, ictimai məkanlar yenidən qurulur; qədim abidələrin tədqiqi, konservasiyası və bərpası prioritetə çevrilir.

Bərpa prosesinin dayanıqlılığı iqtisadi əsaslarla təmin edilir. “Araz Vadisi İqtisadi Zonası” Sənaye Parkı Cəbrayılı tədricən Qarabağın sənaye mərkəzlərindən birinə çevirəcək potensiala malikdir. Sənaye parkı ilə logistika zəncirinin qurulması, yeni iş yerlərinin yaradılması, kiçik və orta biznes üçün əlverişli mühitin formalaşdırılması mədəni irsin qorunmasına da maliyyə dayaq yaradır.

Sosial mühitin bərpası mədəni dirçəlişin ayrılmaz hissəsidir. Köç prosesinin mərhələli təşkili, ailələrin təhlükəsiz və rahat məskunlaşması, məktəb–poliklinika–ictimai nəqliyyat üçbucağının işlək vəziyyətə gətirilməsi insanların gündəlik həyatına sabitlik qaytarır. Bu sabitlik olmadan mədəni həyatın çiçəklənməsi də mümkün deyil.Nəhayət, Cəbrayılın bərpası tək bir layihənin uğuru deyil; bu, bütöv bir konsepsiyanın — tarixi ədalətin bərpası, mədəni yaddaşın dirçəldilməsi və dayanıqlı inkişafın — vahid nəticəsidir. Şəhər günü ilə bağlı tədbirlər, abidə və muzey layihələri, açıq səma altında mədəni festivallar regionu yeni mədəni turizm xəritəsinə daxil etməyə doğru addımlardır.

Nazilə İbarhimova

YAP Şuşa rayon təşkilatının 3 sayl ərazi partiya təşkilatının sədri