Böhranlı cəmiyyətlərdə legitimlik ən böyük kapitaldır. 1993-cü ilin iyununda sabitləşmə addımlarından sonra siyasi legitimliyin rəsmi təsdiqi vacib idi. Ümummilli Lider Heydər Əliyev seçkili mandatın məsuliyyətini üzərinə götürdü. Seçkilər böhrandan institusional çıxış formulu kimi təqdim olundu. Seçici iradəsi siyasi sistemin mərkəzinə yerləşdirildi. Demokratiya təhlükəsizliyin şərtinə çevrildi.3 oktyabr 1993-cü il prezident seçkiləri dövlət–cəmiyyət münasibətlərində yeni səhifə açdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin qələbəsi siyasi dayaqlara ictimai etimad qazandırdı. 10 oktyabrda andiçmə dövlət idarəçiliyində qanuniliyıi möhkəmləndirdi. İcra hakimiyyətinin hərəkət qabiliyyəti artdı. Qərarvermə çevik və məqsədyönlü oldu. Böhran ssenarisi yerini quruculuq gündəminə verdi.

Seçkilərdən sonra təhlükəsizlik və idarəetmə vertikalı daha səmərəli işləməyə başladı. Ümummilli Lider Heydər Əliyev hüquqi çərçivəni genişləndirərək zorakı qrupların neytrallaşdırılmasını sürətləndirdi. İqtisadi sabitləşmə paketləri hazırlanıb icraya verildi. Diplomatiyada ardıcıl xətt quruldu. Seçkili mandat qərarların sosial qəbulunu asanlaşdırdı. Dövlət idarəçiliyinə ictimai dəstək gücləndi.

Legitim hakimiyyət daxili sabitliyi regional balansla sinxronlaşdırdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyev beynəlxalq tərəfdaşlara proqnozlaşdırılan siyasət siqnalı verdi. Sərmayə riski azaldı, xarici əlaqələr genişləndi. Dövlətin reputasiyası yaxşılaşdı. Seçkilər daxili sabitlikdən kənara çıxaraq xarici siyasətin də sütununa çevrildi. Legitimlik diplomatik kapitala döndü.

Seçkilərin institusional nəticələri hüquqi dövlətin təməli ilə üst-üstə düşdü. Ümummilli Lider Heydər Əliyev 1995-ci il Konstitusiyasına aparan yolun siyasi mandatını məhz bu seçkilərlə aldı. Qanunların qəbulunda legitimlik qavrayışı gücləndi. İslahatların icrası sürətləndi. Cəmiyyətin gözləntiləri ilə dövlətin imkanları arasında tarazlıq yarandı. İnkişaf xətti sosial dəstək qazandı.

1993-cü il seçkiləri böhrandan sonrakı sabitliyin institusional başlanğıcı oldu. Ümummilli Lider Heydər Əliyev bu mandatı sadəcə status deyil, məsuliyyət kimi dəyərləndirdi. Seçki legitimliyi idarəçilik keyfiyyəti ilə möhkəmləndi. Nəticədə siyasi sistem uzunmüddətli dayanıqlığa keçdi. Azərbaycan üçün “seçim–sabitlik–inkişaf” ardıcıllığı formalaşdı. Legitimlik dövlətçiliyin əsas valyutasına çevrildi.

Kamalə Səfərova

YAP Şuşa rayon təşkilatının 24 saylı ərazi partiya təşkilatının sədri